ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁႂ်ႈလီ

မိူဝ်ႈလႂ်ၸႂ်လမ်ယူႇ ႁႂ်ႈၼင်ႈၼိမ်ၼိမ်သေ ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်းဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ယူႇၼႆႉ မီးထႅင်ႈလၢႆဝၼ်းၵူၺ်းလႄႈ ၵွပ်ႈသင်ႁဝ်းသမ်ႉတေလႆႈၵႂႃႇသုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၸွမ်းလွင်ႈဢမ်ႇပဵၼ်လွင်ႈၸိူင်ႉၼႆ ယႃႇဢဝ်ဝၼ်းမႂ်ႇတိုၵ်ႉတႄႇၵူၺ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ဢမ်ႇလီလႄႈ။

ဢမ်ႇမီးၽႂ်ထုၵ်ႇၽႂ်ၽိတ်း ၵူႈလွင်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈသင်ဝူၼ်ႉတူၺ်းလီလီၸိုင် တေထူပ်းဝႃႈ မီးထုၵ်ႇၸႂ်လႄႈဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ် သင်ထုၵ်ႇၸႂ် ၶဝ်တူၺ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈတိုၼ်းဝႃႈဢမ်ႇၽိတ်း၊ သင်ဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ် သမ်ႉဝႃႈႁဵတ်းထုၵ်ႇမႅၼ်ႈတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ တိုၼ်းဝႃႈမၼ်းၽိတ်း ၵွပ်ႈၼၼ် ယႃႇၵႂႃႇၵဵပ်းဢဝ်မႃးဝူၼ်ႉ ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးၽႂ်ဢဝ်ၸႂ်ၽႂ်လႆႈၵူႈၵေႃႉ။

မိူဝ်ႈလႂ်သုၵ်ႉၸႂ်မႃး သုတ်ႇလူမ်းၵတ်းလူမ်းယဵၼ်သေ ဝူၼ်ႉတူၺ်းဝႃႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ပူၼ်ႉၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ႁဝ်းတိုၵ်ႉမီးယူႇ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉ။

ဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉၼႃႈၵၼ်ယူႇမိူဝ်ႈၼႆႉၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်းတေလႆႈထူပ်းၵၼ်ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ ႁဝ်းတေၵုမ်ႇထဵင်ၵၼ်လွင်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈယူႇၼၼ်ႉႁဵတ်းသင်။

မိူဝ်ႈလႂ်ထုၵ်ႇပိူၼ်ႈပေႉပုၼ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ၸၢမ်းပွႆႇဝၢင်းတူၺ်းၽွင်ႈ လၢတ်ႈၼမ်ၵေႃႈသုမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ ဝူၼ်ႉလဵၵ်ႉဝူၼ်ႉဢေႇၼႃႇၵေႃႈသုမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ယိုဝ်ႈယူဝ်းဝႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇလႂ်ၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈမီးၽႂ်လၢတ်ႈလွင်ႈဢမ်ႇလီၽၢႆႇလင် မွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈပဵင်းပေႃး ႁႂ်ႈၵတ်းယဵၼ်ၸႂ်လႆႈယဝ်ႉ။

ပၼ်ႁႃလၢႆလွင်ႈဢၼ်လႆၶဝ်ႈမႃး မၼ်းမႃးတုမ်ႉတွပ်ႇႁဝ်းလႆႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၵမ်းၵူၺ်း ၵမ်ႉၵေႃႈတေပူၼ်ႉၵႂႃႇသေ တုၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးၵမ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉပူၼ်ႉၵႂႃႇ သိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးၵႅပ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉပူၼ်ႉသေ မၼ်းတေပူၼ်ႉၵႂႃႇၵူၺ်း။

မိူဝ်ႈမီးၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းတိူဝ်ႉၸႂ် ပွႆႇႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ ဝူၼ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်းဝႃႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ယူႇထိုင်ႁဵင်ပီႊလႆႈ ၵူၼ်းဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်၊ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်၊ ၵူၼ်းႁၵ်ႉၵၼ်ၼႃႇၼႃႇ လိုၼ်းသုတ်းမႃးၵေႃႈ ပဵၼ်ၶႅၵ်ႇဢၼ်မႃးယူႇၼႂ်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉသေ ၽၢတ်ႇၵႂႃႇပႅတ်ႈၵူၺ်း။

မိူဝ်ႈလႂ်ႁဝ်းႁူႉဝႃႈ ပိူၼ်ႈမႃးဢဝ်ၶွင်ႁဝ်းၵႂႃႇ ႁႂ်ႈဝူၼ်ႉတူၺ်းလီလီဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ် ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈဢၼ်မီးယူႇၼႂ်းၶူင်းၵၢင်ၼႆႉ လႆႈတႃႇသေႇလႄႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်သင်လႆႈတေႉတေႉ တေႃႈၼင်ႇတူဝ်ၶိင်းႁဝ်းၵူၺ်းၵေႃႈ တင်းလႆႈဢၢပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းသၽႃႇဝၵႂႃႇ။

ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈမၢၵ်ႈမီးမိူၼ်ၼင်ႇသထေးလူင်မီးငိုၼ်းၼမ်လႆႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းမီးတၢင်းသိူဝ်းယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် ဢၼ်သထေးလူင်ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈပဵၼ်လႆႈယူႇ မီးပၢႆးယူႇလီၵႅၼ်ႇၶႅင် လိူဝ်သေၵူၼ်းဢၼ်လႆႈၼွၼ်းယူႇၼႂ်းႁူင်းယႃၵူၺ်းၵေႃႈ လႆႈဝႃႈၵၢမ်ႇလီၼႃႇယဝ်ႉ။

တၢင်းသိူဝ်းလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ႁဝ်းတူၺ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇပႅတ်ႈ မိူဝ်ႈႁဝ်းယင်းတိုၵ်ႉၵိၼ်ၶဝ်ႈလႆႈ၊ ယင်းတိုၵ်ႉၼွၼ်းလပ်းလီ၊ ယင်းမီးႁိူၼ်းႁႂ်ႈသေႃႉႁူမ်ႈ၊ ယင်းမီးသိူဝ်ႈၶူဝ်းၼုင်ႈသႂ်ႇ၊ ယင်းတိုၵ်ႉလႄႇလႆႈ၊ မီးၵေႃႉႁၵ်ႉယူႇႁိမ်းၸမ်၊ ယင်းတိုၵ်ႉဢၢၼ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈသူင်ႇမႃးပၼ်လႆႈ၊ ယင်းတိုၵ်ႉလူလိၵ်ႈႁူဝ်ၼႆႉလႆႈယူႇၼႆ လႆႈဝႃႈၵၢမ်ႇလီလိူဝ်သေၵူၼ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။

ပိၼ်ႇ-ငဝ်မွင်မိုတ်းမူဝ်း

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း

ၽွင်းၶၢဝ်းလပ်းသိင်ႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ပီႈသၢင်ႇသႅင် ၽူဝ်ၼၢႆးမူၼ်းၶဝ် မႃးလႄႇသေ သူတ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ တႂ်ႈၵွၵ်းၾႆးထၢတ်ႈသီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇၶႃမႄႈလုၵ်ႈတႄႉၵွမ်ႇၵၼ်ၼွၼ်းလပ်းၵႂႃႇၼႂ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ “ၶႅၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၼမ်ၵျႃႉ” “ဢၼ်ၺွပ်းၵေႃႈၺွပ်းမႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶွၵ်ႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးတီႈဝႆႉယဝ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းသမ်ႉမႃးၵွင်ၵၼ်ယူႇတီႈၶွၵ်ႈတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်း

2003 ၼႂ်းသႅင်ႇၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇ “ပီႈလူဝ်းမီးယူႇႁႃႉ” “မီးဢိူဝ်ႈ..” “တၼ်းဢိုတ်းသႅင်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ယဝ်ႉလႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၶၢႆယဝ်ႉၵႃႈတၢင်းၶၢႆ” “ၸူဝ်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၶၢႆဢမ်ႇၶၢႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းႁင်ပႃႈႁွမ်ဝႃႈ” “တေႉဢိူဝ်ႈၼႆ ႁၢင်ႈႁမ်ႉဢၢပ်ႈၶၢႆလဝ်ႈယူႇလႃႇ” “ၶၢႆယူႇဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼၢႆးၸိင်ႇၶဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉ ၶိင်းႁဝ်းမၼ်းၸူဝ်းပီႈသၢင်ႇၶၢႆႉတႃႈၼမ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းထႅင်ႈ တႃႈတၢင်းတူၵ်းၼႃႉၸိင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယိုင်” “တႃႈၽူဝ်ႇလဝ်ႈဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉႁႃႉ” “ၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉယူႇၼႄႇ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉဢိူဝ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼမ်ႉႁူးႁေၼေႈ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈၼႆႉ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈၵဝ်ႈ

တၢင်းၶၢႆမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈႁဵတ်းသင်လႆႈတေႉတေႉလႄႈ တေၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးၽူဝ်မၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉႁဵတ်း ပေႃးလူဝ်ႇယုၵ်ႉလူဝ်ႇယွင်ႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းၼၵ်းတႄႉၵေႃႈၸႂ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆၼႆႉ ႁဵတ်းမႃးႁိုင်ထိုင်ပီသွင်ပီယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်တိူဝ်းမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ၼီႈၶွတ်ႇၵေႃႈၼမ်မႃး...