လွင်ႈၶီငဝ်…

လွင်ႈငဝ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းယဝ်ႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်တေလႆႈႁူပ်ႉၺႃးမၼ်းလႄႈ မၢင်ပွၵ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆးသင် ၵူၼ်းၵူႈၵေႃႉတိုၼ်းတေယၢမ်ႈယူႇႁင်းၵူၺ်းမႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်လွင်ႈၶၢႆႉတီႈယူႇ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸၢတ်ႈပၢၼ် မိူဝ်ႈလႆႈလူႉသုမ်းၽႂ်သေၵေႃႉၵေႃႉၵႂႃႇ။

မိူဝ်ႈယူႇၵေႃႉလဵဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတေငဝ်ယူႇတႃႇသေႇ လၢႆၵေႃႉဝူၼ်ႉဝႃႈမိူဝ်ႈယူႇၵေႃႉလဵဝ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇတေႁူႉဝႃႈငဝ် ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈငဝ်ၼၼ်ႉၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးလႆႈ မိူဝ်ႈယူႇၸွမ်းၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼၼ်ႉယူႇ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူဝ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇလႄႇၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ မိူၼ်မီးယူႇႁင်းၵူၺ်းလႄႈ ပႅၵ်ႇပိူင်ႈဢမ်ႇမိူၼ်ပိူၼ်ႈဝႆႉ။

လွင်ႈငဝ်ၼၼၼ်ႉ ပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈႁူႉၸၵ်းတူဝ်ၵဝ်ႇမႃး မၢင်ပွၵ်ႈဢၼ်ႁဝ်းငဝ်မႃးၼၼ်ႉၼႄဝႃႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈထႅမ်ႁႅင်းပၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ မၢင်ပွၵ်ႈၸၢင်ႈပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းႁႂ်ႈႁူႉၸၵ်းတူဝ်ၵဝ်ႇမႃး ယူႇၸွမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းတႃႇသွၵ်ႈႁႃ လွင်ႈဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်လႄႈ ဢၼ်တေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းမီးတၢင်းသိူဝ်းၼၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။

ယွမ်းႁပ်ႉဝႃႈႁဝ်းငဝ် ၵၢၼ်ယွမ်းႁပ်ႉၼၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈပွင်ႇဝႃႈယွမ်းသုမ်း ၶႂ်ႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႈၼိုင်ႈၶွင်ႁဝ်း မိူဝ်ႈယွမ်းႁပ်ႉမၼ်း မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႂ်ႈႁဝ်းၸႂ်ယဵၼ်မႃးလႄႈၸတ်းၵၢၼ်မၼ်းလႆႈလီ။

မၢင်ပွၵ်ႈလွင်ႈငဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေပဵၼ်ယွၼ်ႉဢမ်ႇမီးလွင်ႈသိုဝ်ႇသၢၼ်တင်းဢႃးလူမ်း ဢမ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢမ်ႇႁူႉလွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ယူႇမီးယူႇၼႂ်းၸႂ်ၼၼ်ႉပဵၼ်ႁိုဝ် သင်လႆႈဢုပ်ႇၸွမ်းၽႂ်သေၵေႃႉၵေႃႉၵေႃႈ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈၶီငဝ်လႆႈယဝ်ႉ။

လွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇတိတ်းတေႃႇပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈၼႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၸွမ်းဢူၺ်းၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၼႂ်းၼႃႈႁိူၼ်း တေၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်း ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈငဝ်ၼၼ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈတႄႇသမ်ႉဝႃႈ လွင်ႈငဝ်ၼၼ်ႉတေႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၸႂ်ဢမ်ႇလီ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈႁဵၼ်းႁူႉယူႇၸွမ်းမၼ်းၼႆ ႁဝ်းတေၵေႃႉယႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ ႁူပ်ႉတေႃႇၼႃႈၸွမ်းလွင်ႈၼႆႉလႆႈ မၢင်ပွၵ်ႈလွင်ႈဢၼ်လႆႈယူႇႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း ပွင်ႇၸႂ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်မႃးလႆႈထႅင်ႈယဝ်ႉ။

လွင်ႈငဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉၵႃႈၶၼ် ဢၼ်မီးၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ယူႇၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်း မၢင်ပွၵ်ႈၵေႃႈတေႁဵတ်းႁႂ်ႈဝူၼ်ႉထိုင်လွင်ႈဢၼ်မီးၽႂ်သေၵေႃႉၵေႃႉ ယူႇႁိမ်းၸမ်လႄႈ ၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းယူႇ မၢင်ပွၵ်ႈလူဝ်ႇႁႅင်းၸႂ်ၼႆၵေႃႈ သင်မီးၽႂ်သေၵေႃႉၵေႃႉ ႁပ်ႉထွမ်ႇယူႇၵူၺ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸႂ်လီမႃးလႆႈယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ်မီးၵၢၼ်ဢၼ်ၵျိူၵ်ႈႁဵတ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈၶီငဝ်လႆႈယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈ လူလိၵ်ႈ၊ တူၺ်းၸိူင်း၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢၼ်ႁၵ်ႉ တႄႇၵႂႃႇ မၼ်းၸွႆႈႁႂ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇပေႃးငဝ် ယွၼ်ႉမၼ်းတေၸွႆႈဢဝ်လွင်ႈသူၼ်ၸႂ်လႄႈႁႅင်းၸႂ်ႁဝ်းၵႂႃႇၵႂႃႇၸူးလွင်ႈလီ။

တၢင်းငဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈသၢင်ႈပၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉမႂ်ႇမႂ်ႇလႆႈ မၢင်ပွၵ်ႈမိူဝ်ႈႁဝ်းငဝ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေၸၢင်ႈႁႃႁဵတ်းၵၢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းလၢႆလၢႆလွင်ႈ တႃႇမႃးထႅမ်ပၼ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈတႅမ်ႈမၢႆတွင်း ၸၼ်ႁၢင်ႈတႄႇၵႂႃႇ။

ၵၢၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇလႄႇ တူၺ်းလွင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇ လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈၸႂ်လီမႃးလႆႈလႄႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈငဝ်လႆႈ မိူၼ်ပဵၼ်ၵၢၼ်ပိုတ်ႇၸႂ်ပၼ်ႁဵၼ်းႁႂ်ႈလွင်ႈမႂ်ႇထႅင်ႈ တုမ်ႉတွပ်ႇပၼ်တၢင်းသိူဝ်းၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ထႅင်ႈ။

ၸွႆႈထႅမ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈႁူႉဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉမီးၵႃႈၶၼ်ယဝ်ႉ တေၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းႁူႉဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈယူႇႁင်းၵူၺ်း ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းၼႂ်းႁိူၼ်း ဢမ်ႇဝႃႈတေပဵၼ်ၵၢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းၼမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွင်ႈငဝ်ၸွႆႈႁႂ်ႈမေႃဝူၼ်ႉထိုင်တီႈပွင်ႇၸၢတ်ႈပၢၼ် လႄႈ တေမီးၶေႃႈထၢမ်မႃးဝႃႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈသင်ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်လႄႈ လွင်ႈသင်သမ်ႉမီးတီႈပွင်ႇလႃႇ မၼ်းပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းတႃႇထတ်းသၢင်တူဝ်ၵဝ်ႇ။

ယွမ်းႁပ်ႉလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇတႃႇသေႇ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၸတ်းၵၢၼ်လွင်ႈငဝ်မႃးလႆႈလီလႄႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈမေႃႁႃလွၵ်းလၢႆးမႂ်ႇမႂ်ႇ မေႃၵပ်းသိုပ်ႇၶဝ်ႈႁႃပိူၼ်ႈမႃး။

ဢမ်ႇမွင်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶီငဝ်ႁၢႆၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ် မိူဝ်ႈႁဝ်းၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်းလႄႈယွမ်းႁပ်ႉမၼ်း မၼ်းၵေႃႈတေၸွႆႈႁႂ်ႈလွင်ႈငဝ်လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇလွႆးလွႆး။

လွင်ႈငဝ်ၸွႆႈႁႂ်ႈႁဝ်းတူၺ်းႁၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ ဝူၼ်ႉထိုင်တူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ တူၺ်းထိုင်တူဝ်ၵဝ်ႇမႃးလီလိူဝ်ၵဝ်ႇ။

ယုမ်ႉလႄႈၶူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈလူတ်းယွမ်းလွင်ႈငဝ်လႆႈ မၢင်ပွၵ်ႈႁဵတ်းလွင်ႈဢၼ်လီၶႂ်ႈၶူဝ် ယုမ်ႉပၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၶီငဝ်ၼၼ်ႉ ယွမ်းလႆႈယူႇၽွင်ႈ ဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ်တေလႆႈပႂ်ႉ ႁႂ်ႈၽႂ်မႃးႁဵတ်းႁႂ်ႈယုမ်ႉၶူဝ်ၵေႃႈလႆႈ။

သမ်ႉဝႃႈငဝ်ၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၵႂႃႇယူႇ မီးယိူင်းဢၢၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ၸွႆႈႁႂ်ႈမီးတၢင်းမုင်ႈမွင်းလႄႈသိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈထႅင်ႈ။

ပိၼ်ႇ-ငဝ်မွင်မိုတ်းမူဝ်း

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း

ၽွင်းၶၢဝ်းလပ်းသိင်ႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ပီႈသၢင်ႇသႅင် ၽူဝ်ၼၢႆးမူၼ်းၶဝ် မႃးလႄႇသေ သူတ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ တႂ်ႈၵွၵ်းၾႆးထၢတ်ႈသီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇၶႃမႄႈလုၵ်ႈတႄႉၵွမ်ႇၵၼ်ၼွၼ်းလပ်းၵႂႃႇၼႂ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ “ၶႅၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၼမ်ၵျႃႉ” “ဢၼ်ၺွပ်းၵေႃႈၺွပ်းမႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶွၵ်ႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးတီႈဝႆႉယဝ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းသမ်ႉမႃးၵွင်ၵၼ်ယူႇတီႈၶွၵ်ႈတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်း

2003 ၼႂ်းသႅင်ႇၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇ “ပီႈလူဝ်းမီးယူႇႁႃႉ” “မီးဢိူဝ်ႈ..” “တၼ်းဢိုတ်းသႅင်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ယဝ်ႉလႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၶၢႆယဝ်ႉၵႃႈတၢင်းၶၢႆ” “ၸူဝ်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၶၢႆဢမ်ႇၶၢႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းႁင်ပႃႈႁွမ်ဝႃႈ” “တေႉဢိူဝ်ႈၼႆ ႁၢင်ႈႁမ်ႉဢၢပ်ႈၶၢႆလဝ်ႈယူႇလႃႇ” “ၶၢႆယူႇဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼၢႆးၸိင်ႇၶဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉ ၶိင်းႁဝ်းမၼ်းၸူဝ်းပီႈသၢင်ႇၶၢႆႉတႃႈၼမ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းထႅင်ႈ တႃႈတၢင်းတူၵ်းၼႃႉၸိင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယိုင်” “တႃႈၽူဝ်ႇလဝ်ႈဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉႁႃႉ” “ၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉယူႇၼႄႇ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉဢိူဝ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼမ်ႉႁူးႁေၼေႈ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈၼႆႉ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈၵဝ်ႈ

တၢင်းၶၢႆမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈႁဵတ်းသင်လႆႈတေႉတေႉလႄႈ တေၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးၽူဝ်မၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉႁဵတ်း ပေႃးလူဝ်ႇယုၵ်ႉလူဝ်ႇယွင်ႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းၼၵ်းတႄႉၵေႃႈၸႂ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆၼႆႉ ႁဵတ်းမႃးႁိုင်ထိုင်ပီသွင်ပီယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်တိူဝ်းမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ၼီႈၶွတ်ႇၵေႃႈၼမ်မႃး...