ႁၵ်ႉၸွမ်းလူမ်း တွၼ်ႈၼိုင်ႈ

ပီ 2010

ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း ၽွင်းၵၢင်ဝၼ်းၸၢႆႉတူၵ်းႁူင်ႈလူင်းလိၼ် လူမ်းယဵၼ်ယဵၼ်ထူဝ်းထွင်း ငိုၼ်းသႅင်ပႃးတင်းထူင်ပႃးဢွၼ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉသေ လူင်းႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းၵႂႃႇၵေႃႉလဵဝ် ၼင်ႇၸူမ်းသိူဝ်းယူႇ။

မိူဝ်ႈမိူဝ်းၸွမ်းတၢင်းၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၵႃးလမ်းၼိုင်ႈ လတ်းၽၢၼ်ႇၼႃႈမၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ တၢင်ႇတင်းၶူဝ်းၶွင်ပေႃးတဵမ်ၵႃး။ ၸွမ်းလူၺ်ႈ မၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈတႃလႄႈ လႆႈယၵ်ႉမိူၼ်ႇတူၺ်းၸွမ်း ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈႁၼ်ၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ငွၵ်ႈတူၺ်းၸူးမၼ်းယဝ်ႉပူၼ်ႉၵႂႃႇ။

မိူဝ်ႈတေႁွတ်ႈထိုင်ႁိူၼ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ငိုၼ်းသႅင်မိူဝ်းဝႄႉတီႈသႅင်ႇၶၢႆတၢင်းၶၢႆပေႃႈၶဝ်ၼၼ်ႉသေ မိူဝ်းၸွႆႈပေႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ထႅင်ႈ။ တေႃႇထိုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈ သွင်ၵေႃႉပေႃႈလုၵ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းယဝ်ႉ ႁဵတ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵိၼ်ၽၵ်းၸွမ်းၵၼ် ၵိၼ်ၵုမ်းၵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။

ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ငိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈ လုၵ်ႉၸဵမ်ၸဝ်ႉသေ ႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၵ်းယဝ်ႉ ၸွႆႈပေႃႈၶဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈသႅင်ႇထႅင်ႈ၊ တွၼ်ႈတႃႇမႄႈၶဝ်ၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်သင်တႄႉတႄႉ၊ ၵမ်ႉၵႂႃႇလႄႇတၢင်းၼိုင်ႈ မိူဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈၵူၺ်း။ ၸူဝ်ႈၼႂ်းပီသွင်ပီမႃးၼႆႉ ငိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈပေႉတူဝ်ယဝ်ႉလႄႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူႈလွင်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ လႆႈလိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉသေယူႇသႃႇမႃးယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ပေႃႈတီႈသႅင်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမႃးၸွႆႈသေပွၵ်ႈ ၶဝ်ႈသႅင်ႇမႃးၵေႃႈ မိူဝ်ႈလူဝ်ႇဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ မၢင်ပွၵ်ႈ ပေႃႈတၢင်းမႄႈၵႆႉမီးသူပ်းမီးၵႂၢမ်းထဵင်ၵၼ်မႃး ယွၼ်ႉလွင်ႈဢၼ်မႄႈဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွႆႈသေဢမ်ႇၵႃး သမ်ႉၵႆႉလႄႇၸႂ်ႉငိုၼ်းၼမ်ၼႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈမီးငိုၼ်းသႅင်လႄႈ ဢမ်ႇပေႃးၸၢင်ႈထဵင်ၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းလႆႈ ၵူဝ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းလုၵ်ႈၼႆသေ ယူႇၵႂႃႇမိူၼ်ၼင်ႇဢမ်ႇပဵၼ်သင်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။

ၼႂ်းၵၢင်ၸႂ်ငိုၼ်းသႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈလႆႈႁၼ်ပေႃႈမႄႈထဵင်ၵၼ်မိူဝ်ႈလႂ် ၵူဝ်ၶဝ်တေပႅတ်ႈၵၼ်လႄႈ ၶတ်းၸႂ်ႁဵၼ်း ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈပေႃးၸူမ်းၸွမ်းသေ တေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃသင်ပဵၼ်မႃး၊ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵူဝ်ပေႃႈမႄႈတေႁိူဝ်ႉ၊ ၶတ်းၸႂ်ယူႇႁႂ်ႈမီးတၢင်းသိူဝ်း၊ ၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃႈတင်းမႄႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ဢေႇလူင်း တေယူႇၼႂ်းၵၢင်သေၵႄႈၶႆလၢတ်ႈၸွမ်းတႃႇသေႇ ၸင်ႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈထဵင်ၵၼ်ၼၼ်ႉယွမ်းလူင်။ သမ်ႉဝႃႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်လႆႈၵေႃႈ မိူဝ်ႈငိုၼ်းသႅင်ယူႇၸွမ်းမွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။

ငိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈ ၸွႆႈၵၢၼ်တီႈသႅင်ႇယဝ်ႉ ထိုင်ၶၢဝ်းၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ၶဝ်ႈမုၼ်းၼိုင်ႈထူင်လႄႈၼူမ်းတဝ်ႈၼိုင်ႈ တင်းၵိၼ်တင်းၵႂႃႇ။ သမ်ႉဝႃႈႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၵ်းၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်တႃႇမၼ်းၵိၼ်ၵၢင်ဝၼ်းၵူၺ်း။ ႁွတ်ႈၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉၵႂႃႇလိူဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေပွၵ်ႈ ပေႃးဢမ်ႇၵႂႃႇမႅၼ်ႈၵေႃႈ တေၵႆႉၵႂႃႇတူၵ်းလိုၼ်းတႃႇသေႇ။ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈလႅၼ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈပႆလီလီႁေပွၵ်ႈ တေႃႈၼင်ႇၶၢဝ်းၵတ်း ပိူၼ်ႈပေႃးသၼ်ႇ မၼ်းတႄႉႁိူဝ်ႇၸိုမ်ႉယမ်းပေႃးတဵမ်ၼႃႈ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉလႅၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းယူႇၼၼ်ႉ မီးၽူႈၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁၼ်ၼႃႈသေပွၵ်ႈ ၶီႇတၢင်းလႅင်ထိပ်ႇသေ ၵိုတ်းပၼ်မၼ်း ယွၼ်ႉမၼ်းၼုင်ႈၶူဝ်းႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉႁူႉလႆႈ။

“ၼွင်ႉ! တေၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈႁႃႉ”

“ဢေႃႈ”

ငိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈ ႁူႉဝႃႈလႃႈမႃးတိၵ်းတိၵ်းယဝ်ႉလႄႈ ၼႅတ်ႈလႅၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇပႅတ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉလမ်းၸွမ်းသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုတ်းယဝ်ႉၼႃႇ ထိုင်ၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်း မႅၼ်ႈၽွင်းပိူၼ်ႈတေၶဝ်ႈထႅဝ်ယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

“ဢေးငိုၼ်း မႂ်းပေႉလႅပ်ႈႁိူဝ်ႉၼႃႇလႃႇ လႅၼ်ႈမႃးထႅင်ႈယဝ်ႉၵႃႈၵဝ်ထၢင်ႇ”

ဢူၺ်းၵေႃႉၸမ်ၸႂ်မၼ်း ၶိူဝ်းႁွမ် ၸွမ်းလူၺ်ႈလွင်ႈမႆႈၸႂ်လႄႈ ႁၼ်ယူႇၵူႈဝၼ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၸႂ်ၶိုၼ်ႈၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႅတ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉမႃးပၼ်မၼ်း။

“ပိူၼ်ႈၵတ်းၵတ်းပေႃးတေၶႅင်ယဝ်ႉၼႆႉ မႂ်းၼႆႉတႄႉႁိူဝ်ႇတႅၵ်ႇတႃႇသေႇလူင်ဝႃႈ”

“မႂ်းၵေႃႈ ၸၢမ်းမႃးတူၵ်းလိုၼ်းတူၺ်းႁေဝၼ်းလေႃႇ တေလႆႈႁူႉဝႃႈ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ သမ်ႉပေႃးလိုမ်းသိူဝ်ႈသွၼ်ႉၵႂႃႇၵမ်းလဵဝ်ၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ”

မိူဝ်ႈၶႃတိုၵ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ႁၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ႁွင်ႉမၼ်းမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မႃးမီးယူႇၼႂ်းဝၢင်းႁူင်းႁဵၼ်းမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်းၵမ်ႈၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ယၵ်ႉတူၺ်းၸူး။ ႁူႉယူႇဢမ်ႇႁိုဝ် ၽူႈယိင်းၶဝ်ဢၼ်ၵႆႉဝၢႆႇတူၺ်းၼႃႇၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းလဝ်းၵူၺ်း။ လဝ်းထိုင်တီႈ ၶိူဝ်းႁွမ်ပေႃးလၢတ်ႈဢွၵ်ႇသူပ်းမႃး။

“လဝ်းၵျႃႉမႃႈ…” သၢႆတႃမိူၼ်ႇယၵ်ႉတူၺ်းၸွမ်းတၢင်းၶဝ်ပႆၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ငိုၼ်းသႅင်ပေႃးၵႅၼ်ႉၼမ်ႉလူင်ၵႂႃႇ။

ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ပႆမႃးၸူးငိုၼ်းသႅင်ၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၶဝ်ႈမႃးၸူးၸမ်ဝႃႈၸမ်သေ “လႅၼ်ႈဝႆးတေႉလူင်..” ပႆၽႃႇၽုင်မုၵ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်မီးသၢႆတႃတင်းၼမ်တင်းလၢႆယၵ်ႉတူၺ်းၸူးမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သၢႆတႃၵူၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၢႆႈၶၢႆႉပၵ်းသႂ်ႇၸူးငိုၼ်းသႅင်မႃးသေ ၸွမ်းၼင်ႇလွင်ႈၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈႁၼ်ၼၼ်ႉ

“ပဵၼ်ၽႂ်လႃႇ!!”

“ၵဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း..”

“ၸႂ်ႈတေႉ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၸၵ်း ၽႂ်ႁိုဝ်မႃးလၢတ်ႈတေႃႇၼႄႇဢေႉ”

“ဢမ်ႇႁူႉ မိူဝ်ႈၵဝ်မႃး မၼ်းႁွင်ႉၶီႇလႅင်ထိပ်ႇၸွမ်းမၼ်းႁေ ၵဝ်ၵေႃႈလႅၼ်ႈမႃးပႅတ်ႈမၼ်းၼၼ်ႉၼႃႇ ၸင်ႇလႆမၼ်းမႃးဝႃႈႁင်းၵဝ်ၼၼ်ႉယူဝ်ႉ”

“ဢၼေႃ!..ၵိုင်ႇတၢင်းပဵၼ်ငိုၼ်းသႅင်ယူႇၵူၺ်း ၵူၼ်းလဝ်းႁွင်ႉၶီႇလႅင်ထိပ်ႇသမ်ႉလႅၼ်ႈပၢႆႈႁေ”

ၶဝ်ၵေႃႈဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈထႅဝ်သေယဝ်ႉ ၶဝ်ႈၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းၵႂႃႇ။ မိူဝ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတိုၵ်ႉဢူၼ်ပၼ်း ၼင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁွင်ႈႁဵၼ်းမႃးလႄႈ ပႃးတင်းၵူၼ်းၵေႃႉမိူဝ်ႈၵႆႈၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼင်ႇၼၼ် လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်းၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၸူမ်းယူႇ ဝူၼ်ႉဝႃႈ တေမီးလုၵ်ႈႁဵၼ်းမႂ်ႇဢၼ်ၼႃႈတႃႁၢင်ႈၽၢင်ႁၢင်ႈလဝ်း ဢမ်ႇမိူၼ်ၽူႈၸၢႆးၼႂ်းႁွင်ႈႁဵၼ်းၶဝ်။

ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉၵပ်းသိုပ်ႇတူဝ်

“မႂ်ႇသုင်ၼွင်ႉၶဝ်ၵူႈၵေႃႉ ပီႈၸိုဝ်ႈ သႅင်ပိုၼ်းၶႃႈ”

ၶူးၵုမ်းၸၼ်ႉလၢတ်ႈ“ၶဝ်တေမႃးပဵၼ်ၽူႈၸွႆႈၶူး ပီႈၶဝ်တိုၵ်ႉယူႇႁူင်းႁဵၼ်းယူႇ ပီၼႆႉႁဵၼ်းယူႇၸၼ်ႉၸွမ်ပီသၢမ်ယဝ်ႉ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းလိုဝ်ႈလႄႈ တေမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းသေ ၸွႆႈသွၼ်ပၢႆးၼပ်ႉပၼ်သူၶဝ် ပီႈၶဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇပၢႆးၼပ်ႉၼႃႇၼႃ ပေႃးဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ထၢမ်ပီႈၶဝ်လႆႈၼႃႈ”

“ဢေႃႈ!!” သဵင်လုၵ်ႈႁဵၼ်းယိင်းလၢႆလၢႆ လင်ဝႃႈလင်။

 

သိုပ်ႇလူၵႂႃႇထႅင်ႈတွၼ်ႈတေမႃးၶႃႈ

ႁၵ်ႉၸွမ်းလူမ်း တွၼ်ႈသိပ်းသွင်

ငိုၼ်းသႅင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼႅတ်ႈလုၵ်ႉၵႂႃႇၸွမ်းႁူဝ်ၼႃႈမၼ်းတီႈႁွင်ႈၼၼ်ႉသေ ၼင်ႈလီလီငၢမ်းငၢမ်းယဝ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇ “သူမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်းႁဝ်းၼႆႉႁိုင်ၵႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉ” “ၸမ် 10 ပီ ယဝ်ႉၶႃႈ” “ၸမ် 10 ယဝ်ႉဢိူဝ်ႈၼေႃႈ” “မီးလွင်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉၶႃႈ” “ႁဝ်းဝႃႈႁဝ်းတေလိုဝ်ႈယဝ်ႉၼႆဢိူဝ်ႈ သူလူးပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးႁဝ်းယဝ်ႉ...

ႁၵ်ႉၸွမ်းလူမ်း တွၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း

ၶၢဝ်းမႆႈၵေႃႈၸမ်သဵင်ႈ ၶၢဝ်းၾူၼ်ၵေႃႈယဵပ်ႇၶဝ်ႈမႃး ၶၢဝ်းၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈႁွတ်ႈထိုင် ပီပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႉလိၵ်ႈငိုၼ်းသႅင် ၼမ်တိူဝ်းမႃးတႄႉတႄႉ၊ ပဵၼ်ယွၼ်ႉႁႅင်းၸႂ်ႁႃႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉတၢင်းၶတ်းၸႂ်ဢၼ်မီးႁႅင်းၸုင်ၸၼ်ၼၼ်ႉႁိုဝ်ဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉ။ ငိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈၵႆႉၵႆႉမႃးၼင်ႈလဵၼ်ႈယူႇတႂ်ႈႁူမ်ႈမႆႉမိူၼ်ၼင်ႇၵူႈပွၵ်ႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈတေဢမ်ႇၵႆႉငွၵ်ႈၼင်ႇပူၼ်ႉမႃးယဝ်ႉ။...

ႁၵ်ႉၸွမ်းလူမ်း တွၼ်ႈသိပ်း

ဝၼ်းယဝ်ႉဝၼ်းသုတ်းၵႂႃႇ ငိုၼ်းသႅင်ၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ႈႁႃမိူၼ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၼ်ႉယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်မႃးၼင်ႇဢၼ်တင်ႈၸႂ်ဝႆႉ ၵူၺ်းလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ် ၼင်ႇၵူၼ်းဢမ်ႇယၢမ်ႈႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ငိုၼ်းသႅင်ၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃးတေၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆ တေၵႆႉၵႆႉမႃးပႂ်ႉယူႇတီႈႁူမ်ႈမႆႉၼၼ်ႉၸဵမ်ၸဝ်ႉ ပႂ်ႉတေႃႇထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈ ပေႃးတၢၼ်ႇတေဢမ်ႇတူၵ်းလိုၼ်းယဝ်ႉၸင်ႇတေၼႅတ်ႈၵႂႃႇယူႇ။...