ၵႂၢမ်းႁၵ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈႁၵ်ႉ

တၢင်းႁၵ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ လၢတ်ႈႁၵ်ႉၵေႃႈယဝ်ႉၵူၺ်း မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်တေလႆႈမီးလွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ယူႇၼႂ်းၵၢင်ၸႂ်လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈမႃးယဝ်ႉ ၵွပ်ႈၼၼ်ၸင်ႇမီးဝႃႈ

ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁၵ်ႉဢိူဝ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွမ်းႁပ်ႉလႄႈယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ် ၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဝၢၼ်ဝၢၼ် ၵူၺ်းၵႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈသူႁၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၸိူင်ႉၼင်ႇ “ၸူမ်းယဝ်ႉၼႃႉမႃးသူင်ႇႁဝ်း” “သူတေႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူဝ်ႉၼႃႇယဝ်ႉ သူၶႅၼ်ႇတေႉယဝ်ႉၼႃ” ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်သႂ်ႇၸႂ်လႄႈတဵမ်ၸႂ်သေလၢတ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁၵ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

မၢင်လွင်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈႁဝ်းမႆႈၸႂ်ဢိူဝ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ၶဝ်မဝ်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်တင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းယူႇႁိမ်းၶၢင်ႈၶဝ်တႃႇသေႇၼႆယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈတေ တၵ်းၼမ်ႉဝႆႉပၼ် ထႅမ်ၼမ်ႉမၼ်းလူတ်ႉဝႆႉမိူဝ်ႈၶဝ်လူဝ်ႇၸႂ်ႉ ႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၵ်း ဢမ်ႇၼၼ်ႉသိုဝ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၶဝ်လႆႈၸႂ်မႃးပၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းဢၼ်ၶဝ်သုၵ်ႉသၵ်ႉယူႇ။

ပၼ်ၶူဝ်းတွၼ်ႈတႅၼ်းတၢင်လွင်ႈၸႂ်ထိုင် ဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ်ဝႃႈတေပဵၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် ၵူၺ်းၵႃႈႁႂ်ႈၶဝ်းတူၺ်းဝႃႈ လွင်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ သူတိုၵ်ႉဝူၼ်ႉထိုင်ၶဝ်ယူႇ သမ်ႉဝႃႈဢမ်ႇလႆႈယူႇၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ သိုဝ်ႉၶဝ်ႈမုၼ်းဢၼ်ၶဝ်ယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈၶႂ်ႈၵိၼ် မႃးၽၢၵ်ႇၶဝ်၊ ဢၼ်သႂ်ႇၵၢၵ်ႇသေႃးလၢႆးၵႃႇတုၼ်းဢၼ်ၶဝ်ၵျိူၵ်ႈၼၼ်ႉ ပၼ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ၶဝ်လႆႈၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁူမ်ႈၵၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းလီလီ ႁဵတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ႁူမ်ႈၵၼ် ဢုပ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈဢၼ်လႆႈထူပ်းမႃးၼၼ်ႉၼႄၵၼ် ပႆလႄႇၸွမ်းၵၼ် ၸူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းလွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇယၢမ်ႈႁဵတ်း တီႈဢၼ်မီးသူလႄႈႁဝ်းၼၼ်ႉၵူၺ်း။

လွင်ႈတိူဝ်ႉတွႆႇၵၼ်လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉဢွၼ်ႇၵူၺ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ထႅမ်ႁႅင်းပၼ်ၵၼ်မႃးလႄႈ ပၼ်လွင်ႈဢုၼ်ႇၸႂ်မႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇဝႃႈတေၵွတ်ႇႁူဝ်မႃႇပၼ်လွႆးလွႆးမိူဝ်ႈၶဝ်သုၵ်ႉၸႂ်၊ လုပ်ႈႁူဝ်ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်၊ လွင်ႈတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ်မိူဝ်ႈထိုင်ႁိူၼ်း ယိပ်းၸုင်မိုဝ်းပႆၵႂႃႇၸွမ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

တၢင်းႁၵ်ႉတေႉတေႉၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇၸႂ်ႈမွၵ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ “ႁၵ်ႉ” ၼႆၼႆၼၼ်ႉၵူၺ်း မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၶဝ်ႁဵတ်းၼႄပၼ်ႁႂ်ႈပေႃးႁပ်ႉႁူႉလႄႈ ပွင်ႇၸႂ်မၼ်းၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပိၼ်ႇ-ငဝ်မွင်မိုတ်းမူဝ်း

ၵေႃႉၵိုတ်းတၢင်းလင်

ႁူတ်းၼမ်ႉယဝ်ႉမွၵ်ႇၶိုၼ်းႁဵဝ်ႇႁႅင်ႈ ႁိုဝ်ၸၢင်ႈဝႃႈႁိုဝ်ထႅင်ႈယဝ်ႉလႃႇ တႃႇတေသိုပ်ႇႁၵ်ႉၵႂႃႇၶၢဝ်းႁိုင် ႁူဝ်ၸႂ်ပီႈၸိုင်ဢမ်ႇမၼ်ႈၵိုမ်း ဢၢၼ်းလိုမ်းၼွင်ႉၵႂႃႇႁၵ်ႉၵေႃႉမႂ်ႇ ၼႄးသႂ်ႇဝႃႈပဵၼ်ၼွင်ႉႁဵတ်းလႆႈ ပဵၼ်ၵွပ်ႈပီႈၵေႃႉၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ လၢတ်ႈမွၵ်ႇဝႃႈလွင်ႈတၢင်းႁၵ်ႉႁႃး ၺႃးၵမ်းတေလႆႈၶိုၼ်းၽၢတ်ႇၵၼ် ယွၼ်ႉပီႈႁၼ်ဝႆႉထႅင်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ ၶႂ်ႈသေႃႉႁူမ်ႈပိူၼ်ႈထႅင်ႇတၢင်ႇၽူၺ်း ဢမ်ႇဝၢႆႇတူၺ်းၵေႃႉၵိုတ်းတၢင်းလင် ဢမ်ႇၵႂင်သင်တီႈပွႆႇဝႆႉႁဝ်း ႁူမ်ႈသဝ်းၸွမ်းလုၵ်ႈယိင်းပိူၼ်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပၢႆၵမ် - သႅင်ၸိုၼ်ႈ

ယွၼ်းႁၵ်ႉ

မိူဝ်ႈတႄႇလႆႈထူပ်းႁၼ် ၼွင်ႉပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ၸပ်း ၼွၼ်းလပ်းၵေႃႈယင်းၾၼ် ႁၼ်ႁၢင်ႈၸၢႆးမၢဝ်ႇလဝ်း သင်ၶႂ်ႈသဝ်းၸမ်သူ ဝူၼ်ႉတူၺ်းလူၸွင်ႇလႆႈ ဢမ်ႇဝႃႈၵၢၼ်ႁႆႈၼႃး ယၢပ်ႇဢႃးလႃးႁိုဝ်ဝႃႈ တႃႇမိူဝ်းၼႃႈသူႁဝ်း တေလႆႈသဝ်းၵတ်းယဵၼ် ႁူမ်ႈပဵၼ်ၼႃႈႁိူၼ်းမူၼ်း ၽႂ်သူၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇယၢၼ် ယွၼ်းႁၵ်ႉထိုင်ပၢၼ်လုၵ်ႈလၢၼ်ၸွင်ႇလႆႈ။ ပၢႆၵမ် - သႅင်ၸိုၼ်ႈ

သဵၼ်ႈတၢင်းၶူးသွၼ်

ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းဢၼ်ၶႃႈယူႇၼႆႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းၼႆ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်လႆႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၵေႃႈ ပဵၼ် "ၶူးသွၼ်"ယဝ်ႉ။ၵူၼ်းႁိမ်းႁွမ်း ဢူႈမႄႈ ၵမ်ႉထႅမ်ႁႂ်ႈႁဵတ်းၶူးယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၵူဝ်ၺႃးလုၵ်ႈႁဵၼ်းဢၼ်မိူၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉသေ ၸင်ႇဝႄႈလိူၵ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း...