ႁူမ်ႈငဝ်းမႅတ်ႉတႃႇ တွၼ်ႈသိပ်းသၢမ်

ၸၢႆးသၢႆၶိူဝ်း မႃးပိုတ်ႇၶွမ်းဢၢင်ႈတေပေႃႉလိၵ်ႈၼႆယူႇ တီႈၼႃႈ ၶွမ်းၼၢင်းၸၢမ်ၶမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းတင်းဢဝ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈမၼ်းလႄႈတင်း ၸၢႆးသၢႆၶိူဝ်းဢၼ်ပေႃႉတွႆးၵၼ်ၼၼ်ႉ တၢင်ႇဝႆႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းၸၢႆး ဝူၼ်ႉၶမ်ၸႂ်ၸွမ်းယူႇ။

“ဢေႃ ၸၢမ်ၶမ်းဢူၺ် မိူဝ်ႈလဵဝ်တၢင်းမိုတ်ႈၵိုဝ်းၼွင်ႉၼႆႉ လိူဝ်တိူဝ်းမႃး ၶိုၼ်ႈမႃးထႅင်ႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈယဝ်ႉႁႃႉ။ ဢၼ်ပိူၼ်ႈဝႃႈ တၢင်းႁၵ်ႉတႄႇမႃး တီႈမိုတ်ႈယဝ်ႉပွင်ႇၸႂ် ယုမ်ႇၸႂ် ဢီးလူ ယဝ်ႉႁၵ်ႉ ႁၵ်ႉ ယဝ်ႉၶႅၼ် ယိုင်ႈ ႁၵ်ႉၼမ်ယိုင်ႈၶႅၼ်ၼမ်ၼႆၼၼ်ႉႁႃႉၼေႃ ၸွင်ႇတေ ပဵၼ်လႆႈႁႃႉၼွင်ႉ ဢိူဝ်။ ယႃႇပေၶႂ်ႈဢဝ်ၸၢတ်ႈပၢၼ် ၸိုၼ်ႈသႂ်လူင်ၼွင်ႉ ၼၼ်ႉ မႃးသဝ်ႈ မွင်ၸွမ်းပီႈလႃႈၼႃႉ ၵွပ်ႈဝႃႈၸၢတ်ႈပၢၼ်ပီႈလႄႈၼွင်ႉ ၼႆႉႁၢင်ႇၵႆၵၼ် ၼႃႇဢိူဝ်ႈၸၢမ်ၶမ်းဢိူဝ်ႉ။ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၼွင်ႉ တိုၼ်းယူႇဝႆႉတီႈသုင်ယဝ်ႉ လႄႈ ယႃႇၶႂ်ႈၶၢႆႉလူင်းမႃၸူးၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸၼ်ႉတႅမ်ႇဢွၼ်ႇပီႈၼႆႉ လႃႈ ၼႃႉ ၼႆသေ မၼ်းၸၢႆးႁွင်ႉၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈ

(တၢင်းႁၵ်ႉထိုင်ဢေးမူဝ်လေႃး) ဢၼ်ၸၢႆးသႅင်ၸွမ်ၾႃႉ ႁွင်ႉဝႆႉ ၼၼ်ႉ လဵၼ်ႈယူႇ

မွၵ်ႇဢွၼ်ႇၼင်ႇသူၼႆႉ မၼ်းလီမီးၼႂ်းလႅင်းဢိူဝ်ႈ မိူင်းၸၢႆးၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ် မိူင်းလပ်းသိင်ႇ သၢင်ႇထုၵ်ႇတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸၢႆးႁိုဝ်သိူဝ်းပိတ်း သိူဝ်းၼူမ် ယွၼ်ႉၵွပ်ႈႁဝ်းသေ ၵူဝ်ႁဵဝ်ႇလၢႆလၢႆ လႄႉသၢင်ႇတၢင်းမႃး တေႃႇလႄႈလႆႈၺႃးၵေႃႈ ပေႃးဝူၼ်ႉတႄႉႁူႉယူႇဢိူဝ်ႈ တီႈၼႂ်းၸႂ် တၢင်းႁၵ်ႉၵူၼ်းၸိူင်ႉၸၢႆးၼႆႉ ႁိုဝ်ၵိုင်ႇတၢၼ်ႇတၢင်းႁၵ်ႉ မႂ်းလႆႈလႃႇ မူဝ်လေႃးဢူၺ်။

 

သၼ်ႇပိၵ်ႇဢွၼ်ႇသေႇလႄႈ မဵဝ်းမိၼ်မဵဝ်းၸပ်းတီႈသုင် မိူင်းၸၢႆး သမ်ႉပဵၼ်မိူင်းတူၵ်းတႅမ်ႇ သၢင်ႇထုၵ်ႇတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸၢႆး ႁိုဝ်သိူဝ်း ႁၵ်ႉသိူဝ်းဢဝ် ယွၼ်ႉၵွပ်ႈႁဝ်းသေ ၵူဝ်ဢမ်ႇၽႅဝ်တီႈ လႄႉသၢင်ႇ တၢင်းမႃး တေႃႇလႄႈလႆႈၺႃးၵေႃႈ ပေႃးဝူၼ်ႉတႄႉႁူႉယူႇဢိူဝ်ႈ တီႈ ၼႂ်းၸႂ် တၢင်းႁၵ်ႉၵူၼ်းၸိူင်ႉၸၢႆးၼႆႉ ႁိုဝ်ၵိုင်ႇတၢၼ်ႇတၢင်းႁၵ်ႉ မႂ်း လႆႈၼႄႇ မူဝ်လေႃးဢူၺ်။

 

ၵႂႃႇယူႇၸဵင်ႇလႂ်ၵေႃႈ ၵူၺ်းလႅပ်ႈတၢင်းယုမ်ႉတၢင်းၶူဝ် မိူင်းၸၢႆးၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ်မိူင်းၼမ်ႉတႃ သၢင်ႇထုၵ်ႇတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ ၸၢႆးႁိုဝ်သိူဝ်း ႁွင်ႉသိူဝ်းၸုင် ယွၼ်ႉၵွပ်ႈႁဝ်းသေ ၵူဝ်ယၢပ်ႇၸႂ်ၸွမ်း လႄႉသၢင်ႇ တၢင်းမႃး တေႃႇလႄႈလႆႈၺႃးၵေႃႈ ပေႃးဝူၼ်ႉတႄႉႁူႉယူႇဢိူဝ်ႈ တီႈ ၼႂ်းၸႂ် တၢင်းႁၵ်ႉၵူၼ်းၸိူင်ႉၸၢႆးၼႆႉ ႁိုဝ်ၵိုင်ႇတၢၼ်ႇတၢင်းႁၵ်ႉ မႂ်း လႆႈၼႄႇ မူဝ်လေႃးဢူၺ်။

 

ၸၢႆးသၢႆၶိူဝ်း မႃးၼွၼ်းတီႈလဝ်ႉမူၼႆႉလၢႆၶိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၵၢင်ၼႂ်မႃး ၼၢင်း ၸၢမ်ၶမ်းဢဝ်ၶဝ်ႈၽၵ်းမႃးသူင်ႇ ၵၢင်ၶမ်ႈမႃးၸၢႆးသၢႆၶိူဝ်းသမ်ႉမႃးသူင်ႇ မၼ်းၼၢင်း ႁဵတ်းၼႆၵူႈၶမ်ႈၵူႈၶမ်ႈ ၶမ်ႈၼႆႉၵေႃႈမၼ်းၸၢႆးမႃးသူင်ႇ ၼၢင်းၸၢမ်ၶမ်းသေယဝ်ႉ။

“ပႃႈၶႃႈ သိမ်းဝႆႉပၼ်ပႃးၶူဝ်းလုၵ်ႈၼႆႉၶႃႈၼႃႉ” ဢဝ်ထူင်ၸွၵ်းသီလမ် လမ်ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉယိုၼ်ႈပၼ်ပႃႈၶဝ်ယဝ်ႉ။

“ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ငိုၼ်းဢၼ်ပႃႈ ပၼ်လုၵ်ႈႁႂ်ႈသိုဝ်ႉၵႃးၼၼ်ႉၶႃႈဢေႃႈ လုၵ်ႈဢမ်ႇဢဝ်ၶႃႈ လုၵ်ႈဢဝ်ငိုၼ်းလုၵ်ႈသေၵေႃႉသိုဝ်ႉၵူၺ်းၶႃႈ”

“ၽႂ်သိုဝ်ႉၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈလုၵ်ႈဢိူဝ်ႉ ဢဝ်ဝႆႉတီႈလုၵ်ႈလႄႈ မႄႈ”

“လုၵ်ႈဢမ်ႇဢဝ်ၶႃႈ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလႆႈပဵၼ် ၵေႃႉလုမ်းလႃးပႃႈ တႅၼ်းတၢင် ပေႃႈမႄႈၶႃႈသေၵမ်းၶႃႈ။ ဢဝ်ဝႆႉလူႇဝႆႉတၢၼ်းၶႃႈလႃႈ တႃႇၸၢတ်ႈပၢၼ် လုၵ်ႈလႄႈ တႃႇၼႃႈႁိူၼ်းလင်ၼႆႉ ပႃႈယႃႇပေႉမႆႈၸႂ်ၶႃႈၼႃႉ ၶႃႈလုၵ်ႈ တေၶတ်းၸႂ် လုမ်းလႃးၼႃႈႁိူၼ်းလႄႈ လုမ်းလႃးပႃႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈတဵမ်တဵမ် ထူၼ်ႈထူၼ်ႈၵူၺ်းၶႃႈ။ လုၵ်ႈတေဢဝ်ႁူမ်ႈငဝ်း မႅတ်ႉတႃႇ ၵေႃႉပဵၼ် ပႃႈၼႆႉ မႃးတၢင်ႁူမ်ႈငဝ်းမႅတ်ႉတႃႇပေႃႈမႄႈ တေပဵၼ်လုၵ်ႈလီပႃႈၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇ လုၵ်ႇလႆႈပဵၼ်လုၵ်ႈလၢင်းလီ ပေႃႈလႄႈမႄႈၶႃႈ လုၵ်ႈၼၼ်ႉ ၶႃႈယဝ်ႉ”

“ဢိူဝ်ႈလီယဝ်ႉလုၵ်ႈဢိူၺ်ႉ မႄႈၵေႃႈ တေဢဝ်မႅတ်ႉတႃႇၵေႃႉပဵၼ် ပႃႈ ၼႆႉ လုမ်းလႃးလုၵ်ႈၵႂႃႇ မိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈဢွၵ်ႇလၢင်းၸႂ်ၼၼ်ႉသေ တေ ဢမ်ႇပၼ်ႁႂ်ႈလုၵ်ႈလႆႈ ၼႃႈလဵၵ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇၼႃႉ”

“ဢေႃႈၶႃႈ ယိၼ်းၸူမ်းယဝ်ႉၶႃႈ တေႇဢဝ်ၼႆႉၵႂႃႇလုၵ်ႈတေဢမ်ႇႁွင်ႉ ပႃႈယဝ်ႉၶႃႈ။ လုၵ်ႈတေႁွင်ႉဝႃႈမႄႈ မႄႈၼႆၵူၺ်းယဝ်ႉၶႃႈ လုၵ်ႈယွၼ်း ၵႂႃႇၵွၼ်ႇၶႃႈမႄႈ ၶမ်ႈၼႆႉၵေႃႈလုၵ်ႈတေလႆႈၵႂႃႇၼွၼ်းတီႈသူၼ်ဢေႃႈ”

“ဝႃႈလုၵ်ႈတေႁႃၵူၼ်းမႃးပႂ်ႉပၼ်လုၵ်ႈၼႆလႃႇ ပႆႇလႆႈႁႃႉ”

“ပႆႇလႆႈၶႃႈ ထႅင်ႈသီႇႁႃႈဝၼ်းၼႆၶႃႈဢေႃႈ”

“ဢိူဝ်ႈ ၵႂႃႇလႄႈမႄႈ ၸွင်ႇလုၵ်ႈမီးငိုၼ်းယဝ်ႉႁိုဝ်လႃႇၼၼ်ႉ”

“မီးၶႃႈဢေႃႈ ၵႃႈမူလုၵ်ႈၵမ်းပူၼ်ႉၵေႃႈတိုၵ်ႉၵိုတ်းယူႇၶႃႈ တင်းလၢတ်ႈ တင်းလူင်းႁိူၼ်းမႃးယူႇ”

“ၸေႃးယဵၼ်ႇဢိူၺ်ႉ”

“ၼၢင်းၸေႃးယဵၼ်ႇဝႃႈ မႄႈႁွင်ႉၼၢင်းၸေႃးယဵၼ်ႇၼေႈ”

ၼၢင်းၸေႃးယဵၼ်ႇၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းမႃးသေ “ဢေႃႈၶႃႈပႃႈ”

“လုၵ်ႈဢဝ်တိူၵ်ႈႁူၺ်ႇၼႆႉလူင်းသေ ၽုၺ်ႇတိူၵ်ႈႁူၺ်ႇတႂ်ႈၼႆႉလူး ႁိုဝ်ႈ ဢဝ်ဢၼ်ၼႆႉသႂ်ႇဝႆႉလႄႈ ၶူဝ်းဢၢႆႈလုၵ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆႉ”

“ႁင်းပီႈသၢႆၶိူဝ်းၶႃႈႁႃႉပႃႈ မႃးလုၵ်ႈ ယွၼ်းတူၺ်းဢိတ်ႉၼိုင်ႈၶႃႈလူႉ ၼၵ်းၼၵ်းဝႆႉၼႆႉ”

“ဢိူဝ်ႈ ၵီႈတူၺ်းလႄႈ”

“ဢူး ပီႈသၢႆၶိူဝ်းမီးငိုၼ်းၼမ်ၵျႃႉၶႃႈၼေႃ ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ငိုၼ်းထႆး ငိုၼ်း ထႆးၵေႃႈမီး ၼႂ်းထူင်ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉ ဢေႃၼႆႉတႄႉပဵၼ်ၶမ်းဢေႃႈပႃႈ ဢူး ပီႈသၢႆၶိူဝ်းၼႆႉ မီးငိုၼ်းၼမ်ၶမ်းၼမ်ၵျႃႉၶႃႈလူးၼႆႉ”

“ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈဢဝ်ဝႆႉပႃးႁေလႄႈ”

ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်ငိုၼ်းဢၼ်လႂ်ၶႃႈလႃႇ ၸွင်ႇဢမ်ႇၸႂ်ႈငိုၼ်းပႃႈဢၼ် လုၵ်ႈဢဝ်ဢွၵ်ႇပၼ်ဝၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈႁႃႉၼႆႉ”

“ၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ ပႃႈဢဝ်ပၼ်မၼ်းတႃႇသိုဝ်ႉၵႃး ၼႆဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်း ဢမ်ႇဢဝ် မၼ်းဢဝ်ငိုၼ်းမၼ်းသိုဝ်ႉယဝ်ႉၼႆဝႃႇၼၼ်ႉ ဝႆႉႁဵတ်းၼၼ် လႄႈ ပေႃးမၼ်းလူဝ်ႇမၼ်းတေဢဝ်ၵူၺ်းဢိူဝ်ႈ”

သိုပ်ႇလူထႅင်ႈတွၼ်ႈတေမႃးၶႃႈ

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း

ၽွင်းၶၢဝ်းလပ်းသိင်ႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ပီႈသၢင်ႇသႅင် ၽူဝ်ၼၢႆးမူၼ်းၶဝ် မႃးလႄႇသေ သူတ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ တႂ်ႈၵွၵ်းၾႆးထၢတ်ႈသီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇၶႃမႄႈလုၵ်ႈတႄႉၵွမ်ႇၵၼ်ၼွၼ်းလပ်းၵႂႃႇၼႂ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ “ၶႅၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၼမ်ၵျႃႉ” “ဢၼ်ၺွပ်းၵေႃႈၺွပ်းမႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶွၵ်ႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးတီႈဝႆႉယဝ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းသမ်ႉမႃးၵွင်ၵၼ်ယူႇတီႈၶွၵ်ႈတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်း

2003 ၼႂ်းသႅင်ႇၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇ “ပီႈလူဝ်းမီးယူႇႁႃႉ” “မီးဢိူဝ်ႈ..” “တၼ်းဢိုတ်းသႅင်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ယဝ်ႉလႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၶၢႆယဝ်ႉၵႃႈတၢင်းၶၢႆ” “ၸူဝ်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၶၢႆဢမ်ႇၶၢႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းႁင်ပႃႈႁွမ်ဝႃႈ” “တေႉဢိူဝ်ႈၼႆ ႁၢင်ႈႁမ်ႉဢၢပ်ႈၶၢႆလဝ်ႈယူႇလႃႇ” “ၶၢႆယူႇဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼၢႆးၸိင်ႇၶဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉ ၶိင်းႁဝ်းမၼ်းၸူဝ်းပီႈသၢင်ႇၶၢႆႉတႃႈၼမ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းထႅင်ႈ တႃႈတၢင်းတူၵ်းၼႃႉၸိင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယိုင်” “တႃႈၽူဝ်ႇလဝ်ႈဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉႁႃႉ” “ၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉယူႇၼႄႇ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉဢိူဝ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼမ်ႉႁူးႁေၼေႈ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈၼႆႉ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈၵဝ်ႈ

တၢင်းၶၢႆမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈႁဵတ်းသင်လႆႈတေႉတေႉလႄႈ တေၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးၽူဝ်မၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉႁဵတ်း ပေႃးလူဝ်ႇယုၵ်ႉလူဝ်ႇယွင်ႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းၼၵ်းတႄႉၵေႃႈၸႂ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆၼႆႉ ႁဵတ်းမႃးႁိုင်ထိုင်ပီသွင်ပီယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်တိူဝ်းမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ၼီႈၶွတ်ႇၵေႃႈၼမ်မႃး...