တၢၵ်ႈ..တၢၵ်ႈ..တၢၵ်ႈ..တၢၵ်ႈ..တၢၵ်ႈ..
ပၢင်ႉ! ပၢင်ႉ! ပၢင်ႉ!
ပလိုင်ႈ ၵိုင်ႈၵိုင်ႈ
ၼႂ်းႁူၺ်ႈၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းလွႆ ပႃႇမႆႉသုမ်ႇဢုမ်ႇလွမ်ႉ သဵင်ႈၵွင်ႈသဵင်မၢၵ်ႇဢူၼ်ပၼ်းလင် တွင်ႈႁူၺ်ႈတွင်ႈလွႆ ဢူၼ်ပၼ်းၸွင်ႇၸွင်ႇ။
1997
သိုၵ်းမၢၼ်ႈထွႆဢွၵ်ႇၵႂႃႇ သိုၵ်းတႆးမႃးၵူတ်ႇၸႅတ်ႈတူၺ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလူႉတၢႆမၢၵ်ႇတၢႆမိူဝ်းဝႆႉယူႇသၢမ်ၵေႃႉ မီးၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၸပ်းတူဝ်ဝႆႉ 2 ၵေႃႉလႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈသေ သိုၵ်းတႆးႁုပ်ႈသိမ်းဢဝ်ယဝ်ႉၵေႃႈ သိုပ်ႇဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇထႅင်ႈ။
ဝၢႆးသေၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁေႃႈလိုပ်ႈၵူၼ်းမိူင်းမိူဝ်းၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းသွၵ်ႈတဝ်လူင်ၵႂႃႇ ၵူႈၸွၵ်ႉၵူႈၸဵင်ႇ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈ ၼႂ်းႁႆႈ ၼႂ်းသူၼ် ပေႃးဢမ်ႇၵိုတ်း။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထွႆဢွၵ်ႇမႃးသေယဝ်ႉ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ထိုင်တီႈ ဝၢၼ်ႈဢၼ်ယဵၼ်သီႇသီႇ ၸင်ႇသမ်ႉ မိူဝ်းႁွတ်ႈထိုင်ၵႂႃႇ ၼႂ်းႁိူၼ်းလင်ၼိုင်ႈ တီႈသွင်ႇၾႆးၶဝ်ၼၼ်ႉ မီးႁွႆးၵေႃႇၾႆးတိုၵ်ႉမႂ်ႇယူႇလႄႈ ၸွမ်းသွၵ်ႈၸွမ်းတဝ်ပေႃးၸွတ်ႇႁိူၼ်း ယိုဝ်းၵွင်ႈလၼ်ႇၵွင်ႈၵႂႃႇၵႃႈဝႃႈၵႃႈပဵၼ် ႁၼ်တူဝ်ၵူၼ်းယဝ်ႉၵေႃႈ လၢၵ်ႈၸၼ်ဢီးထိပ်ႇဢွၵ်ႇမႃးၼႂ်းၵၢင်ပၢင်ႇယဝ်ႉသေ မတ်ႉၸွၵ်းၵွပ်ႈသဝ်ဝႆႉယဝ်ႉ။
လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈထၢမ်တႂ်ႈထၢမ်ၼိူဝ် သိုၵ်းတႆးမီးတီႈလႂ် လုင်းပၢင်ႇဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ လၢတ်ႈဢမ်ႇပွင်ႇထွမ်ႇဢမ်ႇငိၼ်း ၵူၺ်းႁူႉလၢတ်ႈဝႃႈ
“ၶႃႈဢမ်ႇႁူႉ ၶႃႈတွင်းပၢၼ်ႇယဝ်ႉ ၶႃႈတွင်းပၢၼ်ႇယဝ်ႉ”
တင်းႁွင်ႉတင်းလၢတ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ပွင်ႇၸႂ် ၵူၺ်းၵႃႈ မႆႉလိုၼ်ႈယႂ်ႇလိုၼ်ႈလူင်ၼၼ်ႉတႄႉ ပေႃႉပေႃႉထုပ်ႉထုပ်ႉ။ လုင်းပၢင်ႇႁွင်ႉႁွင်ႉႁႆႈႁႆႈ ၸဵပ်းသႅပ်ႇမႆႈၼႃႇ တင်းတူဝ်တင်းၸႂ် ဢမ်ႇၶၢမ်ႇလႆႈ လၢတ်ႈဝႃႈဢမ်ႇႁူႉၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်။
ယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသမ်ႉလၢၵ်ႈၸၼ်ဢဝ်မေးလုင်းပၢင်ႇ မႃးၼႂ်းၵၢင်ပၢင်ႇၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းသွင်သၢမ်ၵေႃႉ ထွတ်ႇၶူဝ်းလူလၢႆယူႇၼႂ်းၵၢင်ပၢင်ႇၼၼ်ႉၵႂႃႇ။ သဵင်ႁွင်ႉသႅၼ်ႇၼၢင်းမေး သဵင်ဢိုတ်ႇႁႆႈမၼ်းၼၼ်ႉ တုမ်ႉယွၼ်ႈထိုင်ၼႂ်းဢူၵ်းႁူဝ်ၸႂ်လုင်းပၢင်ႇယူႇၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇၸွႆႈသင်လႆႈ မီးၼမ်ႉတႃၵူၺ်းဢၼ်လႆလိူတ်ႇယွႆႉဢွၵ်ႇမႃး ဢိုၵ်ႉၼိုၵ်ႉယူႇၼႂ်းၸႂ်သေၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸွႆႈသင်။
ပိူၼ်ႈၵေႃႈပွႆႇတူဝ်မၼ်းၵႂႃႇသေယဝ်ႉ ၸိုၼ်ႇဢဝ်ႁႅင်းဢွၼ်ႇမၼ်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်းလူင်ၵႂႃႇၸူးမေးမၼ်း တၢင်းၸဵပ်းလူင်တင်းတူဝ် ႁွႆးပေႃႉထုပ်ႉႁႅမ်ၼၼ်ႉ လုပ်ႇႁၵ်းလုပ်ႇလႅဝ်ၵႂႃႇမူတ်းယဝ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ယဵၼ်ႉၶၢမ်ႇဢဝ်တၢင်းၸဵပ်းၼၼ်ႉသေ လၢၵ်ႈထူလၢၵ်ႈထူၵၢၼ်းလူင်ၵႂႃႇၸူးမၼ်း ၼင်ႇဢၼ်ႁႅင်းမီးၼၼ်ႉယူႇ။
ဢၢႆႈမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႈၸုၵ်းႁေတူၺ်းယဝ်ႉ ႁုၼ်ႉၶူဝ်ယူႇၸွမ်းတင်းလင်ၵူၺ်း။ ၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉ ဝၢႆႇယၵ်ႉတူၺ်းၵၼ် ၼမ်ႉတႃလႆယွတ်ႇတူၵ်းၸိုမ်ႉယမ်းလူင်းလိၼ်။ ၽႃႇတိၼ်ယဵပ်ႇယၼ်တိုပ်ႈသႂ်ႇ လုင်းပၢင်ႇ သဵင်သႅၼ်ႇႁွင်ႉမေးၼၢင်းၶၢင်းၸီး ထိုင်တီႈ သဵင်ၵွင်ႈလင်ဢွၵ်ႇမႃး။
ပၢင်ႉ! ပၢင်ႉ!
လိူတ်ႈလႅင်ၸိုမ်းသိူဝ်ႇယူႇၼိူဝ်ၼင်လိၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ၼမ်ႉတႃလုင်းပၢင်ႇလႆဢမ်ႇထၢတ်ႇ လိူတ်ႈလႅင်တူၼ်ႉဢွၵ်ႇမႃးတၢင်းသူပ်းယဝ်ႉၵေႃႈ လူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ၼၼ်ႉ လႆႈၵိုတ်းႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်းမေးၼၢင်းမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။
ဝၢႆးသေႁူႉဝႃႈသွင်ၽူဝ်မေးတၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ထိုမ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းသိင်ႇၼၼ်ႉသေ ဢဝ်ၾႆးၸုတ်ႇၽဝ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉလႄႈ သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ။
ဝူဝ်းလေႃႉလႅၼ်ႈၼမ်းၼႃႈ မၢၵ်ႇလေႃႉသွင်ၶၢင်ႈပၼ်ႇတၢင်းလင် လဵၵ်ႉယႂ်ႇၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၼင်ႈတင်းလေႃႉဝူဝ်းၸၼ် ၶူဝ်းလဵင်းတၢင်ႇပေႃးသႅမ်း ႁွတ်ႈမႃးထိုင်တီႈၼႂ်းဝဵင်းၶူဝ်လမ်ၼၼ်ႉသေယဝ်ႉ မုင်ႈတူၺ်းၵႂႃႇၼႂ်းဝဵင်း တေလိုဝ်ႈယူႇတီႈလႂ် တေသဝ်းယူႇႁိူၼ်းၽႂ် ပေႃႈမႄႈဢမ်ႇမီး ပီႈၼွင်ႉဢမ်ႇႁၼ် ယၢမ်းဢၼ်ယဵပ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းၽႂ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းသမ်ႉပေႃးတဵမ်သႅမ်းၽိုတ်ႉၵၼ်ယူႇသဵင်ႈယဝ်ႉ။
ၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ၶူဝ်းဢဝ်လဵင်းမၼ်းတၢင်ႇသႂ်ႇလေႃႉသေ ႁေႃႈလူင်မႃးၸွမ်းပိူၼ်ႈယဝ်ႉ ၽႅတ်ႈၽၢၼ်ႇမႃးတၢင်းလႅၼ်ဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မုင်ႈႁၼ်သုမ်ႉတွပ်းသုမ်ႉတႅပ်းယူႇၸွမ်းၶႅပ်ႇၶၢင်ႈဝဵင်းပေႃးသႅမ်းယူႇသဵင်ႈယဝ်ႉၼႃႇ။ ပိူၼ်ႈၵႂႃႇလႂ်ၵေႃႈၸွမ်းၵႂႃႇတီႈၼၼ်ႈၵူၺ်း တီႈၼႂ်းဝဵင်းၼႆၵေႃႈ ၸုမ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႇသႃႇၶဝ် မႃးလိုဝ်ႈၸွမ်းၵၼ်ယူႇတီႈႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။
တီႈၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်းသၢင်ႇဢိင်ႇတႃႉၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းပေႃးတဵမ်ပိၵ်းပိၵ်းယဝ်ႉ ၸဵမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵူၼ်းလူင် ၶူဝ်းၶူဝ်းလဵင်းလဵင်း တီႈယူႇတီႈၵိၼ်ၵေႃႈၵပ်ႉၵိၼ်းမႃးတႄႉတႄႉ။
“မႄႈ!!ၶႂ်ႈၵိၼ်ၶဝ်ႈမုၼ်း” ဢၢႆႈဢွင်ႇႁွင်ႉႁွင်ႉႁႆႈႁႆႈ တုၵ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈမုၼ်းယူႇၼႂ်းၵၢင်ႁိူၼ်းၼၼ်ႉ။ မႄႈၶဝ်ၼၢႆးမူၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉတေႁဵတ်းႁိုဝ်တီႈလုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်းယဝ်ႉၼႃႇ။ ထူၵ်းတူၺ်းငိုၼ်းၼႂ်းထူင်ၼႂ်းထွင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉမီးဢဝ်လၢႆပျႃးၵူၺ်း တေၵႂႃႇၵၢတ်ႇၵေႃႈတင်းဢမ်ႇႁတ်းသိုဝ်ႉသင်ယဝ်ႉ၊ တူၺ်းလၢႆလၢႆသေပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ။
ၵူၼ်းၼမ်ၵူၼ်းလၢႆ ႁုင်မိုဝ်ႉႁုင်ၵႅင်လဵင်ႉၵၼ် ၽၵ်းဝၢၼ်ၼႃႇၵေႃႈဢမ်ႇၸႃႉ တေႃႉတႄႉပဵၼ်ၶဝ်ႈဢွႆၵိူဝ်ဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၵူၺ်း။
လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႃလိူမ်ႈလိူမ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ တွင်ႉမႆႈမႃးယဝ်ႉသေ
“ၵိၼ်ၶဝ်ႈၼႆႉလႄႈမႄႈ လုၵ်ႈၸၢႆးၵဝ်”
ၼၢႆးမူၼ်းဢဝ်တင်းၶဝ်ႈၸၢၼ်ၵိူဝ်ၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝၢၼ်ႇလၢႆးဝိၼ်ႈ ၼႂ်းမၼ်းသမ်ႉပေႃးလၢႆးၶၼ်ႇၶွတ်ႇယုင်ႈဝႆႉသေ ဢၢႆႈၸၢႆးဢွင်ႇၵိၼ်ၵမ်းပုတ်းၵမ်းမႅၼ်းသူပ်းၵူဝ်ႈဢိူၵ်ႇၶဝ်ႈၽိူၵ်ႇလူင်ဝႆႉ တီႈၵႅမ်ႈလုၵ်ႈၸၢႆးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မႄႈၶဝ်ၵဵပ်းသေၶိုၼ်းသႂ်ႇပၼ်ၼႂ်းသူပ်းမၼ်းထႅင်ႈယဝ်ႉ။
မူတ်းယဝ်ႉၵေႃႈမူတ်းသဵင်ႈယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ်လႃႇ ၼၢႆးမူၼ်းၵေႃႈ ၶူတ်ႇယၢႆးၼႂ်းမေႃႈလမ်ၽိတ်းၽိတ်းၶဝ်ႈၶႅမ်ႈလမ်ႁႅင်ႈယူႇၼၼ်ႉသေ ယိပ်းၵိၼ်ၼင်ႇႁၢင်ႈဝၢၼ်ႁၢင်ႈမၼ်းဝႆႉယူႇ။
ယၢမ်းၶမ်ႈၶိုၼ်းၶၢဝ်းၼွၼ်းလပ်းယဵၼ် ၼႂ်းႁွင်ႈၵိုၵ်းပိုၼ်ႉလိၼ် ၼိူဝ်သၢတ်ႇၵေႃႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၽိုတ်ႉၵၼ်ၼွၼ်း သမ်ႉပေႃးဢမ်ႇပဵၼ်လပ်းလႆႈယဝ်ႉလူး။ ၼၢႆးမူၼ်းၵေႃႈ ၼွၼ်းၵွမ်ႇလုၵ်ႈမၼ်းယဝ်ႉသေ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၸူးၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇ ႁိမ်းမၼ်းၼၼ်ႉလႄႈ
“ဢီႇလူႇ ၵဝ်ဝႃႈၵဝ်ၶၢႆထူဝ်ႇၽူးလီႁိုဝ်ႉမႂ်းဝႃႈ ဢမ်ႇမီးငိုၼ်းမီးတွင်းႁင်ၼႆႉမႂ်း မႃးယူႇတီႈၼႆႈၵေႃႈ”
မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းၼၢႆးမူၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၶၢႆထူဝ်ႇၽူး ႁဵတ်းထူဝ်ႇၽူးၶၢႆယူႇတီႈဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
“လီဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ”
“မႂ်းတႄႉတူဝ်ၵေႃႉလဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၵႃႈႁိုဝ်ၼင်ႇၵွၼ်ႇယူဝ်ႉ သၢင်ႇတိတိုၵ်ႉလုၵ်ႉမိူင်းထႆးမႃးမိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉဝႃႇမႂ်း ပေႃးမႂ်းၶႂ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၵေႃႈလႆႈယူႇၼႃႇၼၼ်ႉ”
“ၶႃႈလၢတ်ႈမၼ်းယဝ်ႉၵဝ်ႇဝႃႈ ၶႃႈတေၵႂႃႇၸွမ်း မၼ်းဝႃႈတေၵႂႃႇမိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆဝႃႇ”
“လၢတ်ႈပီႈၼၢင်းမႂ်းယဝ်ႉၼႄႇၼၼ်ႉ”
“မၼ်းလၢတ်ႈႁႂ်ႈၶႃႈၵႂႃႇၸွမ်းၼႆ”
“လီဢိူဝ်ႈ သင်ဢမ်ႇမီးဢၢႆႈဢွင်ႇၶႃဢၢႆႈၸိင်ႇတႄႉ ၵဝ်ၵေႃႈၶႂ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းမႂ်းယူႇဢိူဝ်ႈၼႆႉ”
“ပီႈလူဝ်းႁဝ်းၺႃးပီႈသၢင်ႇယူႇႁႃႉ”
“ႁိုဝ်ၺႃးၼႄႇပဵၼ်ႁိုဝ်တၢႆၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉယဝ်ႉၼႆႉ ပေႃးပိူၼ်ႈႁူႉဝႃႈၽူဝ်ၵဝ်ပဵၼ်ၵူၼ်းသိုၵ်းၼႆတႄႉတၢႆလီလီဢိူဝ်ႈၵဝ်ၵေႃႈ ပႃႈလႃးဢဝ်လုၵ်ႈဢဝ်လၢင်းႁေၵႂႃႇၸွမ်းမႂ်းလီႁႃႉတေႃႈ.. ပေႃးပီႈသၢင်ႇသူမႃးသမ်ႉတေဢမ်ႇႁၼ်ႁဝ်းၼႆႁိုဝ် ၵဝ်ႁိူဝ်ႉတေယဝ်ႉဢီႇလူႇဢိူဝ်ႉ” သဵင်တဵတ်ႇယဵၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးသဵင်ဢိုတ်ႇႁႆႈမေႃးဝႆႉယူႇ။
သိုပ်ႇလူထႅင်ႈတွၼ်ႈတေမႃးၶႃႈ
