ထိုင်..ၵေႃႉၵူဝ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ

လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉပဵၼ်မႃးလႆႈတႃႇသေႇ သမ်ႉဝႃႈလူဝ်ႇႁိုဝ်ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵေႃႈယဝ်ႉ လုမ်ႈၾႃႉႁဝ်းတိုၵ်ႉပၼ်ႇယူႇ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၵိုတ်းလႆႈ။

လွင်ႈၵူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၸွႆႈႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမႃး မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၸူမ်ယူႇၸွမ်းတီႈၵဝ်ႇ လႄႈ ႁၢမ်းသုၼ်ႇဢၼ်တေၶဝ်ႈမႃးၼၼ်ႉလႆႈယဝ်ႉ။

သူၵေႃႈယၢမ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမၼ်းမႃးလၢႆပွၵ်ႈယဝ်ႉလူၺ်ႈဢမ်ႇႁူႉတူဝ် လုၵ်ႉတီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇယႂ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလူင် မႃးပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယဝ်ႉ။

ဢမ်ႇမီးၽႂ် “ၽွမ်ႉ” တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈတဵမ်ပၢၵ်ႇ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈႁတ်းယၢင်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵၼ်းႁူႉလႄႈၵေႃႉယႂ်ႇမႃးထႅင်ႈယဝ်ႉ။

ၵူႈလွင်ႈဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉမၼ်းပၼ်တွၼ်ႈသွၼ်လႄႈ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းတေယၢပ်ႇယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်မႃးထႅင်ႈတႃႇသေႇ။

လွင်ႈဢၼ်ဝူၼ်ႉဢဝ်ၼၼ်ႉလီၵူဝ်လိူဝ်သေလွင်ႈပဵၼ်တေႉယဝ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်လွင်ႈဢၼ်ၵူဝ်ၼၼ်ႉတေဢမ်ႇၵိူတ်ႇပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉၼင်ႇဢၼ်ဝူၼ်ႉ။

ၸၢတ်ႈပၢၼ်မၼ်းဢမ်ႇလႆႈမီးၵႃႈဝႃႈ “ၽိတ်း” ႁိုဝ် “ထုၵ်ႇ” ၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ လွင်ႈတႅပ်းတတ်းၸႂ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁူႉဝႃႈမိူဝ်းၼႃႈတေပဵၼ်သင်မႃး။

လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ၼၼ်ႉ မႃးၸွမ်းလွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇၼွၵ်ႈၶွပ်ႇယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈလူၺ်ႈႁဵတ်းဢၼ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇတေႃႇၸူဝ်ႈ။

လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈပဵၼ်လွင်ႈလူႉသုမ်းတႃႇသေႇ မၢင်ပွၵ်ႈမၼ်းပဵၼ်တႃႇလႆႈႁပ်ႉလွင်ႈမႂ်ႇဢၼ်လီလိူဝ်ၵဝ်ႇၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈတူၵ်းသုမ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈသုတ်းသဵင်ႈ မၼ်းပဵၼ်သုၼ်ႇၼိုင်ႈၶွင်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်တေဢွၼ်ၵႂႃႇၸူးယိူင်းမၢႆၵူၺ်း။

သူမီးသုၼ်ႇတႄႇမႂ်ႇလႆႈတႃႇသေႇ ဢမ်ႇဝႃႈထိူင်းတၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇတူၵ်းလိုၼ်း မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉမီးလူမ်းထူၺ်ႈၸႂ်ယူႇ။

လွင်ႈဝၼ်းလင်ၼၼ်ႉဢမ်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈပၼ်ၸၢတ်ႈပၢၼ်မိူဝ်းၼႃႈလႆႈ ႁဝ်းလိူၵ်ႈလႆႈတႃႇသေႇယဝ်ႉမိူဝ်ႈလႂ်ႁဝ်းၽွမ်ႉတႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈမၼ်း။

ၵူၼ်းဢၼ်ႁတ်းထူပ်းလွင်ႈတူၵ်းသုမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၵႆလႆႈသုတ်းယဝ်ႉ ၶဝ်ႁူႉဝႃႈၵၢၼ်လႆႈၸၢမ်းႁဵတ်းတူၺ်းဢမ်ႇဝႃႈၽိတ်းႁိုဝ်ထုၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းတႃႇၸူးလွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ယဝ်ႉ။

ဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်သင်ႇထုၵ်ႇတႃႇတႄႇလႆႈ သင်ပႂ်ႉႁႂ်ႈၵူႈလွင်ႈၽွမ်ႉ တေဢမ်ႇမီးဝၼ်းလႆႈတႄႇသေဢိတ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

သူဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇၵေႃႉလဵဝ် မီးၵူၼ်းတင်းၼမ်ဢၼ်ထူပ်းလွင်ႈၵူဝ်မိူၼ်သူလႄႈ ၶဝ်ၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉတေသိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈယူႇ။

လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸမ်ပဵၼ်တေလႆႈၵႂႃႇဝႆးၼႃႇလႄႈ ယၢင်ႈၵႂႃႇတူၺ်းၵမ်းဢိတ်းဢိတ်းၵေႃႈ တေဢွၼ်ၵႂႃႇၸူးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈယဝ်ႉ။

သူမီးႁႅင်းလိူဝ်သေဢၼ်ဝူၼ်ႉဝႆႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ လွင်ႈၵူဝ်ၼၼ်ႉတေလၢတ်ႈႁႂ်ႈသူၵိုတ်းလိုဝ်ႈဢိူဝ်ႈ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းႁတ်းၼၼ်ႉတေလၢတ်ႈႁႂ်ႈသူၵႂႃႇၼႃႈယဝ်ႉ။

ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃးသူၶေးတေၸၢင်ႈယိၼ်းၸူမ်းၶိုၼ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်သူဢၼ်ႁတ်းယၢင်ႈဢွၵ်ႇတီႈၵဝ်ႇလႄႈ မိူဝ်းၼႃႈသူတေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယူႇတီႈၵၢၼ်တႅပ်းတတ်းသူၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။

ပိၼ်ႇ-ငဝ်မွင်မိုတ်းမူဝ်း

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်းဢဵတ်း

ၽွင်းၶၢဝ်းလပ်းသိင်ႇယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ပီႈသၢင်ႇသႅင် ၽူဝ်ၼၢႆးမူၼ်းၶဝ် မႃးလႄႇသေ သူတ်ႉၼမ်ႉၼဵင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ တႂ်ႈၵွၵ်းၾႆးထၢတ်ႈသီႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇၶႃမႄႈလုၵ်ႈတႄႉၵွမ်ႇၵၼ်ၼွၼ်းလပ်းၵႂႃႇၼႂ်းႁိူၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ “ၶႅၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းပၢႆႈၼမ်ၵျႃႉ” “ဢၼ်ၺွပ်းၵေႃႈၺွပ်းမႃးယူႇတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶွၵ်ႈသမ်ႉပေႃးဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးတီႈဝႆႉယဝ်ႉၼႆႉ ၵူၼ်းသမ်ႉမႃးၵွင်ၵၼ်ယူႇတီႈၶွၵ်ႈတိၵ်းတိၵ်းဢိူဝ်ႈ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈသိပ်း

2003 ၼႂ်းသႅင်ႇၼၢင်းသိုဝ်ႉလူႇ “ပီႈလူဝ်းမီးယူႇႁႃႉ” “မီးဢိူဝ်ႈ..” “တၼ်းဢိုတ်းသႅင်ႇမိူဝ်ႈလႂ်ယဝ်ႉလႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇၶၢႆယဝ်ႉၵႃႈတၢင်းၶၢႆ” “ၸူဝ်ႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႈငိုၼ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၶၢႆဢမ်ႇၶၢႆၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းႁင်ပႃႈႁွမ်ဝႃႈ” “တေႉဢိူဝ်ႈၼႆ ႁၢင်ႈႁမ်ႉဢၢပ်ႈၶၢႆလဝ်ႈယူႇလႃႇ” “ၶၢႆယူႇဢိူဝ်ႈၼၼ်ႉတႄႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၼၢႆးၸိင်ႇၶဝ်ယဝ်ႉႁႃႉ” “ဢမ်ႇႁဵတ်းယဝ်ႉ ၶိင်းႁဝ်းမၼ်းၸူဝ်းပီႈသၢင်ႇၶၢႆႉတႃႈၼမ်ႉ ၵႂႃႇႁဵတ်းထႅင်ႈ တႃႈတၢင်းတူၵ်းၼႃႉၸိင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယိုင်” “တႃႈၽူဝ်ႇလဝ်ႈဢၼ်ၶဝ်ဝႃႈၼၼ်ႉႁႃႉ” “ၸႂ်ႈယဝ်ႉဝႃႈ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉယူႇၼႄႇ” “ၼမ်ႉၶႅမ်ႉဢိူဝ်ႈတၢင်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼမ်ႉႁူးႁေၼေႈ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈၼႆႉ...

ယင်ႇလိုၵ်ႉၵမ်ႉယၼ် တွၼ်ႈၵဝ်ႈ

တၢင်းၶၢႆမၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးသူႈႁဵတ်းသင်လႆႈတေႉတေႉလႄႈ တေၸႂ်ႉလုၵ်ႈၼွင်ႉတပေးၽူဝ်မၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၸႂ်ႉႁဵတ်း ပေႃးလူဝ်ႇယုၵ်ႉလူဝ်ႇယွင်ႈ လူဝ်ႇႁဵတ်းၼၵ်းတႄႉၵေႃႈၸႂ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၵႃႉၵၢၼ်ၶၢႆၼႆႉ ႁဵတ်းမႃးႁိုင်ထိုင်ပီသွင်ပီယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၼမ်ႉမႅတ်ႈၼမ်ႉတွၼ်းသင်တိူဝ်းမႃးသေဢမ်ႇၵႃး ၼီႈၶွတ်ႇၵေႃႈၼမ်မႃး...