လိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈ တေႃႈႁိုဝ်တေသိူဝ်းလႆႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸူၵ်ႉထိုင်ၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ် ပေႃးတၢၼ်ႇပိူၼ်ႈဢဝ်မိတ်ႈတႅင်းသႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႆႈၵေႃႈ ၼမ်ႉတႃတေႃႈၸိုမ်ႉယမ်း ပေႃးတၢၼ်ႇဝႃႈထုၵ်ႇၵေႃႉႁၵ်ႉပွႆႇၽႃႈၵႂႃႇယူႇ။ ဢမ်ႇမီးၶဝ်ယဝ်ႉ တေမီးၽႂ်လႃႇ ဢၼ်တေၸွႆႈမႃးပဵၼ်ဢူၺ်းၵေႃႉ ၸွႆႈပၼ်ႁႅင်းၸႂ် ၸွႆႈလၢတ်ႈဢုပ်ႇၸူးမၼ်း ယိုင်ႈဝူၼ်ႉ ယိုင်ႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၶဝ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း။
သမ်ႉဝႃႈမၼ်းႁၢင်ႇဢွၵ်ႇၸၢႆးဝၼ်းသေတႃႉ မၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉလိုမ်းၶဝ်လႆႈသေပွၵ်ႈ သမ်ႉဝႃႈမၼ်းတေတိူဝ်ႉၸႂ်တုၵ်ႉၸႂ်တၢၼ်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈ မိူၼ်ဝႃႈၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈသႂ်ၸႂ်ၼိူဝ်မၼ်းသင်လႄႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်မၼ်းဝူၼ်ႉထိုင်ယူႇတႃႇသေႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်း ၵူၺ်းပဵၼ်ၸၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇႁိုင်သင်ၵူၺ်း ၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်းၵေႃႈ ယွၼ်းၽႄတၢင်းၵၼ်တင်းမၼ်း ယွၼ်ႉတေတႄႇၼႃႈႁိူၼ်းယဝ်ႉၼႆသေ မၼ်းလႄႈတင်းၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်းၵေႃႈ လႆႈတတ်းၶၢတ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ သမ်ႉဝႃႈ ၵေႃႉႁၵ်ႉမၼ်းတေယွၼ်းတတ်းၶၢတ်ႇသေတႃႉ မၼ်းယင်းဢမ်ႇမီးလွင်ႈသင်ဢၼ်မွင်ၸႂ်ၸွမ်းလႃႈ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းဝူၼ်ႉထိုင်ၶိုၼ်းဝႃႈ လွင်ႈဢၼ်မၼ်းလိူၵ်ႈၼၼ်ႉ တူၵ်းလိုၼ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
သမ်ႉဝႃႈတေႁၵ်ႉၵၼ်မႃး ပဵၼ်လၢႆပီႊၵေႃႈ ၵေႃႉႁၵ်ႉလီလီၼၼ်ႉ မၼ်းယင်းၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တေႃႈၼင်ႇ ၸႂ်လိုၼ်းသႅင်ယင်းၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၸွမ်းၸၢႆးဝၼ်းလူး။ တၢင်းလိူၵ်ႈမၼ်းပွၵ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈၼိူဝ်တၢင်းႁၵ်ႉမၼ်းဝႆႉလႄႈ တႄႇဢဝ်ၼၼ်ႉမႃး မၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပိုတ်ႇၸႂ်ႁပ်ႉၽႂ်ထႅင်ႈသေ ဢမ်ႇဢုပ်ႇဢမ်ႇၵဝ်းၽႂ်၊ ဢမ်ႇသူၼ်ၸႂ်ၽႂ်ဢၼ်မႃးၵဝ်းမၼ်း၊ ယူႇပဵၼ်ၵူၼ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵႂႃႇယူႇယဝ်ႉ။
ၶိင်ႇၶၢဝ်းႁႅင်ႈႁွင် သၼ်လွႆမိုတ်းမူဝ်း ၵိင်ႇမႆႈႁႅင်ႈႁၢမ်းၽိူဝ် လိုၼ်းသႅင်လႆႈ ပႆလဵၼ်ႈၵႂႃႇၼိူဝ်သၼ်လွႆၼၼ်ႉႁင်းၵွၺ်း ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၶၢဝ်းၵတ်း ဢၼ်ယၢမ်ႈမီး တွင်ႉၾႃႉၸိုၼ်ႈပၢင်ႇသႂ်လီ ပဵၼ်တီႈဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်လီ လီမူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇပဵၼ် မိူင်းဢၼ်မိုတ်းမူဝ်းမွင် တွင်ႉၾႃႉသုမ်ႇငမ်းဢၢႆႊၵႂၢၼ်းၾႆး ပိဝ်တဵမ်ၾႃႉ လႅတ်ႇႁွၼ်ႉမႆႈလိူဝ်ႁႅင်း သဵင်ၼူၵ်ႉတွင်ႉလေႃးႁွင်ႉဢူၼ်မေႃး ပၼ်တၢင်းမွင်ၸႂ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းသမ်ႉပေႃးၸႂ်ထိုင်ၶိုၼ်းဝၼ်းသိုၼ်းၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ဝူၼ်ႉထိုင်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ယၢမ်ႈတူင်ႉၼိုင်ၸွမ်းၵၼ်တင်းၸၢႆးဝၼ်းၼၼ်ႉသေ ယုမ်ႉဢွၵ်ႇမႃးၵႅပ်ႉၼိုင်ႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼမ်ႉတႃၼၼ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉလႆၸွမ်းပႃးယဝ်ႉ မိူဝ်ႈတိုၵ်ႉၸဵတ်ႉၼမ်ႉတႃယူႇၼၼ်ႉ။
“လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ပဵၼ်သင်လႄႈမႃးၼင်ႈႁႆႈယူႇတီႈၼႆႈလႃႇ” မၼ်းလႆႈဝၢႆႇတူၺ်းၵႂႃႇၸွမ်းသဵင်မေႃးၼၼ်ႉလႄႈ ႁၼ်ပဵၼ်ၸၢႆးဝၼ်း ဢၼ်ပႆၸူးႁႃမၼ်းၼၼ်ႉသေ ပႆၶဝ်ႈမႃးၸူးမၼ်းလွႆးလွႆးလႄႈ ဢဝ်မိုဝ်းမၼ်းၶွၼ်ၼိုင်ႈ ၸဵတ်ႉပၼ်ၼမ်ႉတႃလိုၼ်းသႅင်ၵႂႃႇယူႇ။
“မႃးႁဵတ်းသင်လႃႇ”
“ပေႃးဢမ်ႇမႃး ၸွင်ႇတေႁၼ်တၢင်းႁၢင်ႈလီတီႈၼႆႈလႆႈႁိုဝ်”
“ၼႃႈၾႃႉၼႃႈမိူင်းမူဝ်းပေႃးတၢၼ်ႇၼႆႉ တေဢဝ်တၢင်းႁၢင်ႈလီသၽႃႇဝတီႈလႂ်မႃး”
“ၵေႃႈ…သူၼၼ်ႉၼႃႇ သူၵေႃႈပဵၼ်သၽႃႇဝၵူၺ်းႁိုဝ်လႃႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႆႈဢဝ်ၶိူင်ႈၶွင်ၶူင်သၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃးလူး” လိုၼ်းသႅင်သမ်ႉပေႃးယုမ်ႉဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉ။
ၸၢႆးဝၼ်းၵေႃႈ မႃးၼင်ႈႁိမ်းမၼ်းသေ
“ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇ ယူႇလီယူႇၸွင်ႇၸႂ်ႈ” လၢတ်ႈၵႂႃႇလူၺ်ႈ သၢႆတႃဢၼ်မုင်ႈတူၺ်း ၼႃႈမိူင်းဢၼ်မိုတ်းမူဝ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
“မၼ်းၵေႃႈလႅပ်ႈတေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ယူႇ သူလူး ၸွင်ႇယူႇလီႁိုဝ်”
“မိူၼ်တေလီယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁွႆးမၼ်းၵေႃႈယင်းဢမ်ႇပႆႇႁၢႆလႆႈ”
သဵင်ၶႃ ယဵၼ်ၵႂႃႇၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ။ ၸၢႆးဝၼ်းတူၺ်းၸူး လိုၼ်းသႅင်သေ
“တႄႇၸဵမ်ဝၼ်းၼၼ်ႉ… ႁဝ်းၵေႃႈယင်းတိုၵ်ႉပႃးၽူင်းယူႇတႃႇသေႇၼႃ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးသဵင် ၶေႃႈၵႂၢမ်းသူသူင်ႇမႃးသေပွၵ်ႈ ႁဝ်းၸႂ်ထိုင် ၵေႃႈလႆႈမႃးႁႃ…”
“ပဵၼ်သင်လႄႈ တႃႇတေလိုမ်းၵူၼ်းသေၵေႃႉၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းပေႉယၢပ်ႇၼေႃ”
“ၵေႃႈၸႂ်ႈယူႇယဝ်ႉ သူႁၵ်ႉၶဝ်လူး မၼ်းၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇႁဝ်းႁၵ်ႉသူၼႆႉယဝ်ႉ”
လိုၼ်းသႅင်တူၺ်းၼႃႈ ၸၢႆးဝၼ်းသေ “မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶဝ်လေႃႇ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းပဵၼ်သူၼၼ်ႉယဝ်ႉ”
“သူၵေႃႈတေႁၵ်ႉမႅၼ်ႈႁဝ်းယဝ်ႉၵႂႃႈ ထိုင်တီႈလိုမ်းႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၸိူင်ႉၼႆ”
“တေၸႂ်ႈယူႇယူဝ်ႉ”
ၼႂ်းၵႄႈလွင်ႈၸမ်ၸႂ်သွင်ၶႃၼၼ်ႉ လီမႃးၶိုၼ်းမိူၼ်ၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉဢုပ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလီၵႂၢမ်းဝၢၼ်တေႃႇၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ယူႇယူႇၵေႃႈ ၾႃႉၵိုင်ႉၵၢင်ႉၵၢမ်ႈလူင်မႃးသေ
“ၾူၼ်တေတူၵ်းယဝ်ႉ…”
ၸၢႆးဝၼ်းၵေႃႈ ႁႅၼ်မုင်ႈတူၺ်းၼႃႈၾႃႉၼႃႈမိူင်း ဢၼ်သုမ်ႇလမ်လူင်မႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ “ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ တေလႆႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယဝ်ႉမိူၼ်ၵၼ်”
သွင်ၶႃၵေႃႈ ၸုင်မိုဝ်းၵၼ်လႅၼ်ႈလူင်းလွႆမိူဝ်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်းႁွတ်ႈယူႇတီႈၼႃႈႁိူၼ်း လိုၼ်းသႅင်ၼၼ်ႉသေ ၸၢႆးဝၼ်းၵေႃႈ သိုပ်ႇဢွၵ်ႇယၢၼ်ၵႂႃႇယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ဝႃႈ လိုၼ်းသႅင်ၼၼ်ႉ လမ်းမႃးၸွမ်းလႄႈ…
“သူ!…”
ၸၢႆးဝၼ်းဝၢႆႇၼႃႈယုမ်ႉၸူးတေႃႇယဝ်ႉ“မီးလွင်ႈသင်လႃႇ”
လိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈ မိူၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈဢမ်ႇၶႂ်ႈလၢတ်ႈလူင်သေလႄႈ “ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးမီးၵူၼ်းမႃးထၢမ်ႁဝ်း ၸွင်ႇမီးၵေႃႉႁၵ်ႉၼႆ ႁဝ်းတေလႆႈတွပ်ႇၶဝ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လႃႇ တေဝႃႈမီးႁႃႉဢမ်ႇမီးလီ”
ၸၢႆးဝၼ်းယၵ်ႉတူၺ်းၸူး သၢႆတႃမၼ်းတူၺ်းၵႂႃႇ မိူၼ်မီးသေလွင်ႈလွင်ႈယူႇၼႂ်းၸႂ်လႄႈ ယုမ်ႉၸူးၼင်ႇဢမ်ႇပေႃးတဵမ်ၸႂ်သင်ၵႃႈႁိုဝ်သေ“သူၶႂ်ႈမီးယူႇႁႃႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီး မၼ်းၵေႃႈယူႇတီႈသူၵေႃႉလိူၵ်ႈၵူၺ်း”
“ပေႃးဝႃႈတေႉ ႁဝ်းၵေႃႈၶႂ်ႈမီးယူႇ ၵူၺ်းဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁွင်ႉႁဝ်းဝႃႈ ၵေႃႉႁၵ်ႉၼႆသေၵမ်းလူး…” ဝႆႉၼႃႈမိူၼ်ၸႂ်လမ်ၵႂႃႇယူႇ “ၵေႃႈယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်လွင်ႈႁဝ်းၵူၺ်း ဢမ်ႇၵပ်းၵၢႆႇသူလူး” ၵွင်လင်ႁၢင်ႇဢွၵ်ႇယၢၼ်ၸၢႆးဝၼ်းၵႂႃႇလွႆးလွႆး လူၺ်ႈၼႂ်းၸႂ်တႄႉမွင်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၶဝ်တေႁွင်ႉၸွမ်းလင်ယူႇပဵၼ်ၵမ်း ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်းသဵင်ၶဝ်လႄႈ လႆႈဝိၼ်ႇဝၢႆႇတူၺ်းၸူးတၢင်းလင် ဢမ်ႇလႆႈႁၼ်ၶဝ် မီးတီႈၵဝ်ႇယဝ်ႉ။
ၼႃႈၶဝ်ၼၼ်ႉသမ်ႉပေႃး သုတ်ႉၶဝ်ႈၸမ်ယူႇတီႈႁိမ်းႁူ လိုၼ်းသႅင်သေလႄႈ လၢတ်ႈၵႂႃႇလွႆးလွႆး တီႈႁိမ်းႁူၼၼ်ႉဝႃႈ “ ၽူၼ်တေတူၵ်းယဝ်ႉ ႁဝ်းမိူဝ်းၵွၼ်ႇယဝ်ႉၼႃႈ… ၵေႃႉႁၵ်ႉ” ႁၢင်ႇတူဝ်ဢွၵ်ႇယၢၼ်လိုၼ်းသႅင်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။
သဵင်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ၸၼ်ဢဝ်ႁူဝ်ၸႂ်မၼ်းသမ်ႉပေႃးၵီႈလူင်မႃးပဵၼ်ၵမ်းလႄႈ မိၼ်ႇႁူမၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅင်လူင်မႃးၵမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈၶဝ်တၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းမိူဝ်ႈလႂ် ၽိူဝ်ႇဝၢႆႇတူၺ်းၵေႃႈ ၶဝ်သမ်ႉပေႃးႁူၼ်လင် ပူၵ်းမိုဝ်းပၢႆးပၢႆၵႂႃႇလွႆးလွႆးယဝ်ႉ။
လိုၼ်းသႅင်ၵေႃႈ တူၺ်းၸွမ်းလင်ၶဝ်ၵႂႃႇ တေႃႇပေႃးပူၼ်ႉသၢႆတႃမၼ်းယူႇ။ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁိုဝ် ႁူဝ်ၸႂ်ၸမ်ၵၼ်ယူႇၵေႃႈ တူဝ်ႁဝ်းဢမ်ႇပႆႇၸၢင်ႈသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်လူး ႁူႉၵႃႈတေလႆႈႁၢင်ႇယၢၼ်ၵႂႃႇ ၸႂ်ထိုင်ၵၼ်ၼႃႇၵေႃႈ တေႃႈတေလႆႈႁူပ်ႉၵၼ်ၼႂ်းၽူင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ် မိူၼ်ႁၼ်တူဝ်တေႉၼႆသေတႃႉ ႁိုဝ်တေႁပ်ႉႁူႉလႆႈမိူၼ်မိူဝ်ႈႁူပ်ႉၵၼ်လႃႇ ပဵၼ်ၵေႃႉႁၵ်ႉၵၼ်မႃးႁိုင် သမ်ႉပေႃးတၼ်းထိုင်ၶၢဝ်းၵတ်းၶိုၼ်းထႅင်ႈပီႊၼိုင်ႈယူႇယဝ်ႉ။
ပႂ်ႉသိုပ်ႇလူထႅင်ႈတွၼ်ႈသိုပ်ႇထႅင်ႈ တွၼ်ႈသီႇ
တႅမ်ႈ – ငဝ်မွင်မိုတ်းမူဝ်း
ၼပ်ႉယမ်ထိုင်ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းယူႇဢေႃႈ
04/12/2021
